Dr. Deming proses validasyonunun gerekliliğini “Bitmiş ürünleri test etmek ve denetlemek için para harcamayın, bunun yerine bu ürünleri üretmek için kullanılan prosesleri test edin ve denetleyin” sözüyle özetlemiştir.


Gıda endüstrisinde yetersiz proses kontrolünün (düşük kalite) maliyetinin iş maliyetinin %15-40'ı arasında değişebileceği ve müşteri safhasındaki bir kusuru ortadan kaldırmanın maliyetinin de geliştirme veya üretim aşamasına göre beş kat daha fazla olduğu tahmin edilmektedir.  

Güvenli Gıda üretiminde dikkat çeken bazı noktalar:

  1. Yetersiz Proses Kontrolünün Maliyeti: Müşteri safhasında gıda güvenliği hatalarını düzeltmek, geliştirme veya üretim aşamalarından daha pahalıdır. 
  2.  Proaktif Gıda Güvenliği Yönetimine Geçiş: FDA Gıda Güvenliği Modernizasyon Yasası (FSMA), geleneksel ve maliyetli retrospektif yaklaşım yerine risk tabanlı, proaktif bir yaklaşımı teşvik eder. Önleyici tedbirler ve tehlike analizi üzerine odaklanır.,
  3. Proses Validasyonunun Önemi: Bu yaklaşım, geleneksel yöntemlerin aksine, gıda güvenliğini önceden kurmayı amaçlar. Potansiyel tehlikeleri analiz etmeyi ve bunları azaltıcı önlemleri almayı içerir.
  4.  Validasyon ve Verifikasyon: FDA’ye göre proses validasyonu, belirli bir prosesin, kalite ve gıda güvenliği spesifikasyonları önceden belirlenmiş bir ürünü sürekli olarak üreteceğine dair yüksek derecede güvence sağlayan, dokümante edilmiş kanıtların oluşturulması için kullanılan bilime dayalı metot ve prosedürlerdir. Validasyon bir prosesin etkinliğini belirlerken, verifikasyon spesifik gerekliliklere uygunluğu gösterir. Validasyon proseste kalite güvence yaklaşımı iken, verifikasyon proseste kalite kontrol yaklaşımıdır. Verifikasyon söz konusu proseste önceden validasyon çalışmasının yapıldığını varsayar. 
  5.  Validasyon Yaklaşımları:
  • Yeni veya revize edilmiş prosesler için, ürün piyasaya çıkmadan önce yapılan ileriye dönük(prospective) validasyon.
  • Proseste yapılan minör değişiklikler için üretimle eş zamanlı yapılan(concurrent) validasyon.
  • Dağıtımdaki ürünler için, sıklıkla geri çağırmalarda kullanılan, üretim, test ve kontrol verilerini kullanarak yapılan geriye dönük(retrospective) validasyon.

6. Endüstrinin Tereddüdü ve Değişim İhtiyacı: Gıda endüstrisi, gıda güvenliğini sağlamada daha az etkili olan geleneksel son ürün testlerine güvenmekte, proses validasyonunu benimsemekte yavaş davranmaktadır. Gıda güvenliğinde daha etkin sonuç almak için tehlike analizine ve proaktif proses kontrolüne daha güçlü bir odaklanmaya ihtiyaç bulunmakta, proses validasyonuna doğru bir paradigma değişikliği gerekmektedir. 

Özetle, gıda güvenliğini yalnızca bitmiş bir üründe yapılan testler veya denetimlerle sağlamak etkin ve verimli değildir. Gıda güvenliği, gıda güvenliğine yönelik tehdidin azaltılması için hazırlanmış ve valide edilmiş tehlike analizine ve proses kontrolüne bağlıdır. Bununla birlikte, gıda güvenliği problemleri, başarısız, yetersiz üretim proseslerinden veya bir üretim sürecinin uygun şekilde kontrol edilememesinden kaynaklanır.

https://www.newfoodmagazine.com/article/73991/validation-food-safety-measures/

https://www.karmalt.com/temel-proses-validasyonu-egitimi

Paylaş:
circles2