Takviye Edici Gıdalarda Güncel Uygulama Talimatı: Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

29 Eylül 2026 tarihinde güncellenen Takviye Edici Gıda Uygulama Talimatı, takviye edici gıdalarda kullanılan etken maddelerin kaynakları, üretim yöntemleri, başvuru süreçleri ve geçiş süreleri açısından sektör paydaşlarının dikkat etmesi gereken önemli düzenlemeler içeriyor.

Üreticilerin, ithalatçıların ve mevzuat uyum süreçlerinden sorumlu profesyonellerin, ürünlerinin mevcut düzenlemelere uygunluğunu değerlendirmeleri ve belirtilen süreler doğrultusunda gerekli hazırlıkları tamamlamaları önem taşıyor.

Takviye Edici Gıdalarda Etken Maddeler ve Bileşenlere İlişkin Esaslar

Güncellenen talimat kapsamında, Takviye Edici Gıdalar Kısıtlı Maddeler Listesi’nde belirtilen kaynak ve üretim yöntemleriyle elde edilen etken maddelerin mevcut kullanım şekilleriyle devam etmesi öngörülüyor.

Yeni Gıdalar Yönetmeliği’nin Ek-1’inde yer alan ve ürün grupları arasında takviye edici gıdaların da bulunduğu bileşenler için geçiş süresinin sonunda ilgili yönetmelik kapsamında kontroller gerçekleştirilecek.

Bunun yanı sıra, probiyotik ve postbiyotik üretiminde kullanılan mikroorganizmalar listesinde üreticisiyle birlikte yer alan bileşenlerin mevcut şekilleriyle kullanılmaya devam edilmesi; bitki listesinde pozitif olarak yer alan botanikler ve bunlardan elde edilen preparatların ise herhangi bir kısıtlama bulunmaması durumunda kabul edilmesi öngörülüyor.

Kısıtlı Maddeler Listesine İlişkin Başvurular

Kısıtlı Maddeler Listesi’nde yer alan etken maddelerin, listede belirtilen kaynak veya üretim yöntemi dışında elde edilmesi durumunda, 31 Aralık 2025 tarihinden önceki kullanımın kanıtlanması koşuluyla listeye eklenmesi mümkün olabilecek.

Bu kapsamda, 1 Şubat 2027 tarihine kadar yapılacak başvuruların, talimatın 14. maddesinde belirtilen belgeler doğrultusunda il müdürlüklerince değerlendirilmesi öngörülüyor.

Başvurularda kullanılabilecek belgeler arasında şunlar bulunuyor:

• Analiz sertifikaları
• Üretici firma, ham madde markası ve tam adını içeren beyannameler
• İthalat belgeleri
• Müstahsil makbuzları
• Sevk irsaliyeleri ve ilgili diğer belgeler

Kullanımı kanıtlanabilen ve 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu’na uygun olan kaynak ve üretim yöntemlerinin, değerlendirme sonucunda Takviye Edici Gıdalar Kısıtlı Maddeler Listesi’ne eklenmesi öngörülüyor.

Fermantasyon Yöntemiyle Üretilen Etken Maddeler

Fermantasyon yoluyla üretilen etken maddeler için yapılacak başvurularda, kullanılan mikroorganizmanın suş kodu bilgilerinin ve Biyogüvenlik Kanunu’na uygunluğu gösteren belgelerin sunulması gerekiyor.

Talimat doğrultusunda, fermantasyon yöntemiyle elde edilen bileşenlere ilişkin suş kodu bilgilerinin yalnızca il müdürlüklerinin erişimine açık şekilde yayımlanması öngörülüyor.

Bu nedenle, ilgili ürünlerin üretim ve başvuru süreçlerinde kullanılan mikroorganizmalara ilişkin bilgilerin ve destekleyici belgelerin eksiksiz hazırlanması önem taşıyor.

Piyasaya Arz ve Geçiş Süreleri

Talimat kapsamında öne çıkan tarihlerden biri 30 Haziran 2027 olarak belirtiliyor.

Kısıtlı Maddeler Listesi’nde yer almayan kaynak ve üretim yöntemleriyle elde edilen bileşenler kullanılarak üretilen takviye edici gıdaların bu tarihe kadar piyasaya arz edilmesi öngörülüyor. Belirtilen tarih itibarıyla ilgili onayların pasif hâle getirileceği ifade ediliyor.

Ayrıca, tıbbi cihaz kurumundan alınan marka uygunluk yazısının aynı markaya ait farklı ürün isimlerine sahip tüm takviye edici gıdalar için kullanılabileceği belirtiliyor.

Sukrozomiyal Üretim Teknolojisine İlişkin Güncelleme

Özel üretim teknolojileriyle üretilen takviye edici gıdalara ilişkin düzenlemeler kapsamında, sukrozomiyal üretim teknolojisinin kapsamına aşağıdaki bileşenler de alınmıştır:

• Çinko
• İyot
• Selenyum
• Vitamin D3
• Vitamin B12

Bu gelişmenin, ilgili bileşenleri içeren ürünlerin üretim ve mevzuata uygunluk süreçlerinde dikkate alınması gerekiyor.

Sektör Paydaşları İçin Ne Yapılmalı?

Güncellenen talimat doğrultusunda, takviye edici gıda üreticilerinin ve ithalatçılarının mevcut ürünlerini, kullanılan ham maddeleri ve üretim yöntemlerini ilgili listeler ve düzenlemeler çerçevesinde gözden geçirmeleri önem taşıyor.

Özellikle başvuru belgelerinin hazırlanması, geçmiş kullanımın kanıtlanması, mikroorganizma suş bilgilerinin temin edilmesi ve geçiş sürelerinin takip edilmesi, mevzuata uyum çalışmalarının temel adımları arasında yer alıyor.

Belirlenen sürelerin dikkate alınması ve gerekli çalışmaların zamanında tamamlanması, geçiş süreci sonrasında yaşanabilecek aksaklıkların önlenmesi açısından önem taşıyor.

Karma Grup olarak, gıda sektöründeki güncel mevzuat gelişmelerinin takip edilmesini ve kurumların uyum süreçlerine yönelik farkındalığın güçlendirilmesini önemsiyoruz.

Not: Bu içerik, 29 Eylül 2026 tarihli güncelleme hakkında sağlanan dokümandaki bilgilerin bilgilendirme amacıyla düzenlenmiş hâlidir. Uygulama öncesinde ilgili talimatın güncel ve resmî metninin incelenmesi önerilir.