Biyosidal Ürünler Ruhsatlandırma Süreçleri- Duyurular

Ülkemiz Biyosidal ürünler mevzuatına göre, biyosidal kapsamına giren ürünler, piyasaya arz edilmeden önce ruhsatlandırılmış olmalıdır. Biyosidal ürünlerin ruhsat başvuruları ile ilgili tüm süreçler, Biyosidal Ürünler Yönetmeliği ruhsatlandırma esaslarına uygun olarak yürütülmelidir.

Biyosidal ürünlerde mevzuat yönetimi, sürekli güncelleme gerektiren, yenilikleri ve yaklaşımları içeren oldukça dinamik süreçleri kapsamaktadır. Ürünlerin ruhsatlandırma gereklilikleri ve gelişmeleri, S.B. Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Çevre Sağlığı Dairesi Başkanlığı ve Titck Kozmetik Ürünler Dairesi Başkanlığı tarafından duyurulmaktadır.

Biyosidal ürün üretici ve ithalatçı firmaların, yeni başvuru ve ruhsat yenileme işlemlerini, duyurulmuş olan düzenlemelere göre yürütmeleri ve güncellemeleri yapmaları gerekmektedir.

Pazarda bulunan ürünleriniz ile ilgili mevzuat gelişmelerini ve duyuruları takip edebiliyor musunuz?

Örneğin; Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Çevre Sağlığı Dairesi Başkanlığı tarafından 09 Nisan 2026 tarihinde yayımlanmış olan “Ruhsatlı Ürünlerden Yeniden Uzun Süreli Stabilite Testlerinin İstenmesi Hakkında Duyuru” duyuru dikkatinizi çekti mi? Bu duyuru ile, Biyosidal Ürün Fiziksel, Kimyasal ve Stabilite Testleri Analiz Rehberi’ne (27.10.2025) uygun olmadığı tespit edilen stabilite çalışmalarının yeniden yürütülmesi gerekliliği bildirmiştir.

Bu kapsamda, ruhsat sahipleri, ruhsat belgesinde “24 aylık stabilite testleri tamamlandığında ruhsat süresi uzatılacaktır” ibaresi yer alan biyosidal ürünleri için, ürün bazında başvuru yaparak, uzun süreli stabilite testlerinin neden yeniden yürütülmesi gerektiğini öğrenebileceklerdir.

Biyosidal Ürünler Mevzuatı Eğitimi – Karmalt

Gıda ve içecek sektörünün hukuki sorumluluklarına yönelik kapsamlı bir eğitim programı olan Gıda Hukuku Akademisi, 27 Mart 2026 tarihinde İstanbul’da gerçekleştirildi. Karma Grup tarafından düzenlenen programa; sektörün önde gelen firma ve sivil toplum kuruluşlarından temsilciler yoğun ilgi gösterdi.

Gıda mevzuatı, biyogüvenlik, tüketici hukuku, reklam uygulamaları ve dış ticaret denetimleri gibi gıda hukuku alanındaki birçok konu başlığını kapsayan geniş bir perspektifte ele alınan program, güncel düzenlemeler ve uygulama örnekleri üzerinden sektöre önemli bir katkı sağladı.

Açılışın ardından söz alan INNOVOSS CEO’su Dr. Samim Saner, “Gıda Güvenliği, Taklit, Tağşiş ve Hukuk Bilmecesi” başlıklı sunumunda, gıda hilelerinin tarihsel gelişimini ve günümüzdeki boyutunu ele aldı. Saner, gıda güvenliğinin yalnızca teknik bir konu olmanın ötesinde, risk yönetimi ve hukuki boyutlarıyla değerlendirilmesi gerektiğini vurgularken, taklit ve tağşiş vakalarında kasıt ve kusur ayrımının hukuki sonuçlar açısından kritik olduğunu ifade etti . Programın açılışında söz alan TGDF Genel Sekreteri Nihal Mortepe, etkinliğin sektöre olan değerli katkısına dikkat çekerek emeği geçenlere teşekkür etti.

İkinci konuşmacı, Hacettepe Üniversitesi Uluslararası Gıda Biyogüvenlik ve Biyoteknoloji Araştırma ve Yayım Merkezi’nden Prof. Dr. Remziye Yılmaz, “Türkiye’de Biyogüvenlik Rejimi ve Biyoteknoloji Regülasyonları” başlıklı sunumunda, temel yaklaşımın inovasyonu engellemek değil, riski yönetilebilir ve izlenebilir kılmak olduğunu belirtti. Yılmaz, 5977 sayılı Kanun’un Türkiye’de biyogüvenlik sisteminin omurgasını oluşturduğunu ve AB ile karşılaştırıldığında süreç netliği açısından farklılıklar bulunduğunu aktardı. Ayrıca Türkiye’de enzim üretimindeki dışa bağımlılık ve GDO düzenlemelerine ilişkin mevcut durumu değerlendirdi .

Programın devamında, Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi (ASBÜ) Hukuk Fakültesi’nden Prof. Dr. Hayrünnisa Özdemir, “Gıda Hukuku ve Hukuki Sorumluluk” başlıklı sunumunda tüketicinin korunması ve ürün güvenliği mevzuatı çerçevesinde üretici sorumluluğunu ele aldı. Özdemir, 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu kapsamında “kusursuz sorumluluk” kavramının önemine değinerek, üretim, tasarım ve bilgilendirme hatalarının hukuki sonuçlarını detaylandırdı.

“Gıda Reklamlarının Reklam Hukuku Kapsamında Değerlendirilmesi” başlıklı bir konuşma yapan Av. Erdem Biçer konuşmasında reklam ve pazarlama uygulamalarına odaklanarak karşılaştırmalı reklamlar, yanıltıcı ifadeler ve ambalaj tasarımlarına ilişkin güncel uygulamaları paylaştı. “Gerçek”, “en iyi” gibi ölçülemeyen ifadelerin kullanımının yasaklandığını belirten Biçer, shrinkflation (ambalaj küçülterek fiyat artışı) uygulamalarının tüketiciyi yanıltıcı bulunabileceğini ve idari yaptırımlara konu olabileceğini örneklerle açıkladı.

ASBÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Yasin Söyler, “İdare Hukuku Perspektifinden Gıdada Taklit ve Tağşişe Karşı İfşa Yaptırımı” başlıklı bir sunum yaptı. Söyler, 5996 sayılı Kanun kapsamında taklit ve tağşişin yalnızca üretim değil, piyasaya arz aşamasında da suç teşkil ettiğini vurgularken, idari para cezalarının yanı sıra “ifşa” yaptırımının da önemli bir araç olduğunu belirtti. Ayrıca, yaptırımların somut ve kesin delillere dayanması gerektiğinin altını çizdi .

ASBÜ Hukuk Fakültesi’nden Doç. Dr. Talat Kaya, “Gıda Ürünlerinin İhracat ve İthalat Denetimi” başlıklı sunumunda, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülen iki ayrı denetim mekanizmasının birbirini tamamladığını ifade etti. İhracatta alıcı ülke mevzuatının belirleyici olduğunu vurgulayan Kaya, özellikle GTİP sınıflandırmasının doğru yapılmasının kritik önem taşıdığını belirtti.

Programın sonundaki panel bölümünde, moderatörlüğü üstlenen TÜGİDER Genel Sekreteri Emel Molla, farklı ülkelerdeki mevzuat farklılıklarının ticaret üzerindeki etkilerine değindi. Panelde söz alan SETBİR Genel Sekreteri Feyza Coşkun, Türkiye’de mevzuatın genel olarak AB ile uyumlu olduğunu ancak geleneksel üreticilerin sisteme entegrasyonunda eksiklikler bulunduğunu ifade etti. Coşkun ayrıca kayıt dışı “sokak sütü” satışının halk sağlığı açısından risk oluşturduğuna dikkat çekti.

Karma Grup’tan Didem Altuntaş, AB ile tam uyum söylemine rağmen uygulamada yorum farklılıkları ve denetim tutarsızlıklarının firmalar için belirsizlik meydana getirdiğini belirtti. Etiketleme süreçlerinde erken aşamada yapılan analizlerin önemine vurgu yaptı. MEYED Genel Sekreteri İpek İşbitiren ise meyve suyu sektörüne ilişkin dış ticaret verilerini paylaşarak, gıda ve tarımın stratejik ve politik bir alan olduğunu, ülkelerin mevzuatlarını bu çerçevede şekillendirdiğini ifade etti.

Farklı disiplinlerden uzmanların katkılarıyla gıda sektörünün hukuki yönünü bütüncül bir yaklaşımla ele alan Gıda Hukuku Akademisi, sektör paydaşlarının gıda hukuku konusunu bir arada değerlendirilmesine ve bilgi paylaşımının artmasına önemli bir katkı sağladı.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, güvenilir gıda süreçlerinde büyük bir yeniliği daha hayata geçirdiklerini açıkladı.

‘Güvenilir Gıda’ mobil uygulamasının hizmete alındığını ifade eden Bakan Yumaklı şu ifadeleri kullandı:

“‘Güvenilir Gıda’ mobil uygulamamızla, toplu tüketim ve ürün satış yerlerinde gıda ile ilgili uygunsuz gördüğünüz durumları ‘çek-gönder’ ile bize bildirebilir, taklit-tağşiş listelerine anında ulaşabilirsiniz. Bu uygulama ile devletimizin denetim gücü, milletimizin bilinciyle birleşiyor, vatandaşlarımız denetim sürecinin aktif paydaşı oluyor.”

Çek-gönder uygulaması ile özellikle toplu tüketim ve ürün satış yerlerinde denetimler artacaktır. 

İlgili bilgilendirmeye aşağıdaki linktende erişebilirsiniz.

“GÜVENİLİR GIDA” MOBİL UYGULAMASI KULLANIMA SUNULDU

İlgili web sayfasında yapılan revizyonlara ilişkin bilgiler, değişen madde numaraları da tek tek belirtilerek detaylı bir şekilde sunuldu.

İlgili duyuruya ve kılavuza aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz:
https://www.tarimorman.gov.tr/GKGM/Duyuru/681/Tgk-Gida-Etiketleme-Ve-Tuketicileri-Bilgilendirme-Yonetmeligi-Kilavuzu-Guncellendi

Özetle;

1. Çocukların gelişimini olumsuz etkileyebilecek ürün şekli, görünüşü ve ambalaj tasarımları yasak
Gıdalar; çocukların fiziksel ve psikolojik gelişimini olumsuz etkileyebilecek veya şiddeti çağrıştırabilecek şekil, görünüş veya ambalajla satılamaz.

Örneğin; klozet, silah, kafatası, göz gibi şekiller uygun değildir. Ancak nazar boncuğu veya gülümseyen emoji gibi görseller bu kapsamda değerlendirilmez.

Ürün şekli, reklam içeriği ve hedef kitle dikkate alınarak gıdalarda bütüncül değerlendirme yapılması esastır.

2. “Krema” ifadesinin kullanımı

• Bazı ürünlerde geleneksel isim olarak “krema” kelimesi alışılagelmiş ad olarak kullanılabilir.
  Örneğin: fındık kreması, yer fıstığı kreması, kremalı bisküvi/gofret/kek.

• Nihai kullanıcı tarafından krema alternatifi olarak kullanılabilen ürünlerde, ürün adında doğrudan “krema” ifadesinin yer alabilmesi için içeriğinde süt yağı bulunmalıdır. Süt yağı yoksa ürünler yanıltıcı olmayacak farklı isimlerle satılmalıdır.

Bu ürünlere örnek olarak toz veya hazır kremalarda adlandırma kuralları, ürünün içeriğine göre farklı isimlerle belirlenmiştir:

• Pastacılık kreması için toz karışım (içerisinde bitkisel yağ bileşeni olmayan, kullanıcı tarafından süt/su vb. bileşenler ile hazırlanabilen toz karışımlar için)

• Pasta kreması için bitkisel yağlı toz karışım (içerisinde bitkisel yağ ve diğer bileşenler bulunan toz karışımlar için)

• Pastacı kreması (içeriğinde bitkisel yağ olmayan ve sadece süt yağı olan ürünlerde)

• Pastacı dolgusu veya krem patiseri (toplu tüketim yerlerine yönelik, krema alternatifi olarak üretilen ve herhangi bir su/süt vb. ilavesine gerek kalmaksızın doğrudan kullanılabilecek bitkisel yağlı ürünlerde)

• “Kremsos” ifadesinin kullanımı
  “Krema” ürününe benzer amaçlarla üretilen fakat tebliğ kapsamına girmeyen ürünler “kremsos” olarak adlandırılabilir.

  • Sadece bitkisel yağ ve diğer bileşenleri içeriyorsa: bitkisel yağlı kremsos

  • Bitkisel yağ ve süt yağı içeriyorsa: bitkisel yağlı, %… süt yağlı kremsos

• Nihai üründe “krema/kremsos” ifadesinin kullanımı
  Bir nihai üründe kullanılan bileşene göre isimlendirme yapılmalıdır:

  • İçerikte süt yağı varsa → “krema” (ör. kremalı mantar çorbası)

  • Sadece bitkisel yağ varsa → “kremsos” (ör. kremsoslu mantar çorbası)

3. Restoran ve kafelerde içerik ve enerji bilgisi zorunlu
Toplu tüketim yerleri (restoran, kafe vb.), sundukları gıdaların:

• içeriğinde bulunan bileşenleri

• enerji değerini

tüketiciye bildirmek zorundadır.

• Bilgiler görünür şekilde sunulmalıdır.
  Bu bilgiler; menü, yazı tahtası, broşür, dijital ekran, karekod vb. araçlar ile sunulabilir. Karekod kullanılıyorsa, cihazı olmayan tüketicilere talep hâlinde bilgi verilmelidir.

• Alerjen ve özel içerikler özellikle belirtilmelidir.
  Gıdanın bileşiminde alerjenler, alkol veya domuz kaynaklı bileşenler bulunuyorsa, içindekiler listesinin geri kalanından açıkça ayrılarak belirgin şekilde vurgulanmalıdır.

• Online siparişlerde de bilgi verilmelidir.
  Mesafeli satışlarda (online sipariş gibi), tüketici satın alma aşamasında içerik ve enerji bilgilerini görebilmelidir.

• Gıdanın enerji değerini hesaplamaya ilişkin örnek yöntem kılavuzda gösterilmiştir.

4. Uyum süreleri

• Toplu tüketim yerleri dışında eklenen yeni maddelere uyum için verilen süre 31.12.2026’dır. Bu tarihten sonra kılavuz hükümlerine uygun olmayan ürünler piyasada bulunamaz.

• Toplu tüketime eklenen kurallara uyum süreleri:

  • Ulusal zincir faaliyet gösteren toplu tüketim yerleri: 1 Temmuz 2026

  • Aynı ilde 3 ve üzeri şubesi olan toplu tüketim yerleri: 31 Aralık 2026

  • Diğer toplu tüketim yerleri:

    • İçerik bilgisi: 31 Aralık 2026

    • Enerji bilgisi: 31 Aralık 2027

11.03.2026 tarihli ve 33193 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Tebliğ’de parti işaretinin veya numarasının belirlenmesi ve bildirimi aşağıdaki şekilde gösterilmiştir.

Parti işaretinin veya numarasının belirlenmesi ve bildirimi

MADDE 5-
(1) Parti, her seferinde gıdanın üreticisi tarafından belirlenir ve işaretlenir.

(2) Etiket üzerindeki diğer işaretlemelerden açıkça ayırt edilebildiği durumlar hariç olmak üzere, parti/lot işaretinin veya numarasının önünde “P” veya “L” harfi yer alır.

(3) Hazır ambalajlı gıdalarda parti işareti veya numarası ve gerektiğinde “P” veya “L” harfi, doğrudan hazır ambalajın üzerinde veya bu ambalaja yapıştırılmış bir etiket üzerinde yer alır.

(4) Hazır ambalajlı olmayan gıdalarda parti işareti veya numarası ve gerektiğinde “P” veya “L” harfi, paketin veya kabın üzerinde veya bunların olmaması durumunda ilgili ticari belgelerin üzerinde yer alır.

(5) Parti işareti veya numarasının her durumda kolayca görülebilecek, açıkça okunabilecek ve silinmeyecek şekilde olması sağlanır.

(6) Etiket üzerinde üretim tarihi veya tavsiye edilen tüketim tarihi ya da son tüketim tarihinin en az gün ve ay olarak ve bu sırayla kodlanmadan belirtilmesi koşuluyla bu tarih parti numarası olarak kullanılabilir. Ancak bu durumda etiket veya ambalaj üzerinde “Parti/lot numarası, üretim tarihi/son tüketim tarihi/tavsiye edilen tüketim tarihidir.” ibaresine yer verilir.

(7) Gıda işletmecileri, gıda etiketi ya da ambalajında kullandıkları parti numarası veya işaretinin bu Tebliğ’de yer alan parti tanımına uygunluğunun kaydını tutmak ve talep edilmesi hâlinde Bakanlığa sunmak zorundadır.

Temel kurallar

MADDE 4-
(1) Ait olduğu partinin tanımlanmasını sağlayan bir işaret, harf, sembol veya numara taşımayan gıdalar piyasaya arz edilemez.

(2) Birinci fıkra hükmü aşağıdaki durumlarda uygulanmaz:

a) Geçici depolara, hazırlama veya ambalajlama tesislerine satılan veya gönderilen tarımsal ürünlere; üretici birliklerine sevk edilen tarımsal ürünlere ve hazırlama veya işleme tesislerinde hemen kullanılmak üzere toplanan tarımsal ürünlere.

b) Son tüketiciye satış noktasında; hazır ambalajlı olmayan gıdalara, satın alan kişinin talebi doğrultusunda paketlenen gıdalara veya doğrudan satış için hazır ambalajlı hâle getirilmiş olan gıdalara.

c) En geniş yüzeyi 10 cm²’den küçük olan ambalaja sahip gıdalara.

ç) Partinin tanımlanmasını sağlayan işaretin veya numaranın birleşik ambalaj üzerinde yer alması koşuluyla, kişiye servis edilen porsiyon dondurmalar ve yenilebilir buzlara.

İlgili Tebliğ detaylarına Resmî Gazete linkinden ulaşabilirsiniz. Gıda işletmecileri 31.12.2026 tarihine kadar ilgili Tebliğ’e uyum sağlamak zorundadır.

Link:
https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/03/20260311-5.htm

FSSC, gıda güvenliği yönetim sistemi  yeni versiyonu olan FSSC 22000 version 7 için çalışmaların başladığını duyurdu. Yeni versiyonun; güncellenen ISO gereklilikleri, GFSI Benchmarking v2024 uyumu ve gıda zinciri kategorilerindeki iyileştirmeleri içermesi bekleniyor. Gelişmeleri ve güncel değişiklikleri yayınlandığında sizlerle paylaşarak, eğitim programını revize edeceğiz.

Versiyonun 2026’nın ilk yarısında yayımlanması ve kuruluşlar için 12 aylık geçiş süresi verilmesi bekleniyor. 2026 yılında denetimler v6 ya göre devam ediyor, yayın tarihinden sonra geçiş sürecinde yeni versiyon denetimine hazırlık için eğitimleri planlayacağız. Değişiklikleri FSSC 22000 global web sayfasından takip edebilirsiniz.

Detaylar için: https://www.fssc.com/insights/fssc-22000-version-7/

Biyosidal Ürünlerin Ruhsat süreçleri kapsamında önemli bir yer tutan Risk Değerlendirme Raporları, Biyosidal Ürünler Yönetmeliği Ek-VI doğrultusunda hazırlanmalı ve güncel tutulmalıdır.

Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Çevre Sağlığı Dairesi Başkanlığı, 02 Ocak 2026 tarihinde, “Biyosidal Ürünler Risk Değerlendirme Kılavuzu”’nu yayınlamıştır.

Biyosidal ürünlerin ruhsat dosyaları içerisinde yer alan “Risk Değerlendirme Raporları” bu kılavuzda belirtilen kriterlere uygun olarak hazırlanmalıdır.

Biyosidal_Urun_Risk_Degerlendirme_Klavuzu.pdf

Benzer şekilde, Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Çevre Sağlığı Dairesi Başkanlığı, 23 Ocak 2026 tarihinde, “Biyosidal Ürünlerin Etiket Formatı” ile ilgili duyuru ile, biyosidal ürünlerin etiketleri üzerinde yapılması gereken güncellemeleri yayınlamıştır.

Biyosidal ürün üretici ve ithalatçı firmaların, yeni başvuru ve ruhsat yenileme süreçlerini, duyurulmuş olan bu yeni düzenlemelere göre yürütmeleri ve gerekli güncellemeleri yapmaları gerekmektedir.

10-11 Şubat 2026 Tarihlerinde online olarak düzenlenecek olan “Biyosidal Ürünler Mevzuatı” eğitim programımızda, tüm güncellemeleri içeren bilgiler de yer almaktadır.

Eğitim programının içeriği ve kapsamı ile ilgili bilgilere aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz;

Biyosidal Ürünler Mevzuatı Eğitimi – Karmalt

Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddelerinin Spesifikasyonları Hakkında Yönetmelik ilk olarak 3 Nisan 2017 tarihinde yayınlanmış olup AB mevzuatında yapılan değişikliklere paralel olarak değişiklikler yapılarak güncellenmiştir.

18 Ocak 2026 tarihinde yapılan değişiklikte ise;

• Yeni bir katkı maddesi olan Tamponlanmış sirke (E 267)’nin spesifikasyonları belirlenmiştir.
• Nitritler (E 249-250) ve Nitratların (E 251-252) saflık kriterlerinde (kurutma kaybı, arsenik, kurşun ve civa) değişiklik yapılmıştır.
• Stearil tartarat (E 483) izin verilen gıda katkı maddeleri listesinden çıkarılacağından Yönetmelik’ten çıkarılmıştır.
• Yeni bir katkı maddesi olan Trimagnezyum disitrat E 345(i)’nin spesifikasyonları belirlenmiştir.
• Propil gallat (E 310), Sorbik asit (E 200) ve Potasyum sorbat (E 202)’ın tanımı ve saflık kriterleri değiştirilmiştir.
• Steviol glikozitler (E 960b)’in spesifikasyonları belirlenmiştir.
• Selüloz (E 460), Metil selüloz (E 461), Etil selüloz (E 462), Hidroksipropil selüloz (E 463), Hidroksipropil metil selüloz (E 464), Etil metil selüloz (E 465), Sodyum karboksi metil selüloz, Selüloz gamı (E 466), Çapraz-bağlı sodyum karboksi metil selüloz, çapraz bağlı selüloz gamı (E 468) ve Enzimatik hidrolize karboksi metil selüloz, Enzimatik hidrolize selüloz gam (E 469) spesifikasyonlarında tanım, identifikasyon ve saflık kriterleri gibi kısımlarında değişiklik yapılmıştır.

Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce faaliyet gösteren gıda işletmecileri, 1/3/2026 tarihine kadar Yönetmelik hükümlerine uymak zorunda olup, bu tarihten önce piyasaya arz edilen ürünler ve bu ürünleri içeren gıdalar raf ömrü sonuna kadar piyasada bulunabilecektir.

Değişiklerle beraber listelerin son hali yönetmeliğin eklerinde mevcuttur.

Ekleri için tıklayınız

Tedarikçi denetimi, kalite yönetim sistemlerinin, gıda güvenliği uygulamalarının ve mevzuata uyum süreçlerinin etkinliğini değerlendirmek için kullanılan en önemli araçlardan biridir. Ancak bazı durumlarda denetimler başarısız tedarikçi denetimi ile sonuçlanabilir. Bu tür denetimler, doğru yönetilmediğinde operasyonel risklere ve tedarik zinciri aksamalarına yol açabilir.

Başarısız bir tedarikçi denetiminin etkilerini azaltmak; düzeltici faaliyet yönetimi, tedarikçi performans iyileştirme ve sürekli izleme süreçlerinin bütüncül şekilde ele alınmasını gerektirir.

• Denetim Bulgularının Değerlendirilmesi, Uygunsuzluk Analizi ve Risk Yönetimi

Başarısız bir tedarikçi denetimi sonrasında ilk adım, denetim bulgularının detaylı şekilde analiz edilmesidir. Tespit edilen uygunsuzluklar, kök neden analizi yapılarak değerlendirilmelidir. Bulgular; ürün kalitesi, gıda güvenliği, yasal mevzuata uyum ve operasyonel riskler açısından önceliklendirilmelidir. Bu aşama, etkin bir risk bazlı denetim yaklaşımı için kritik öneme sahiptir.

Açık ve Etkili Tedarikçi İletişimi

Denetim sonrası süreçte tedarikçi iletişimi, sürecin başarısını doğrudan etkiler. Denetim bulgularının şeffaf şekilde paylaşılması, tedarikçinin sürece aktif katılımını sağlar. Açık iletişim sayesinde, düzeltici eylem planı daha uygulanabilir ve sürdürülebilir hale gelir.

Düzeltici Eylem Planı Oluşturulması, Süreç İyileştirme

Belirlenen uygunsuzlukların giderilmesi için tedarikçi ile birlikte kapsamlı bir Düzeltici Eylem Planı hazırlanmalıdır. Bu plan;

• Düzeltici ve önleyici faaliyetleri
• Sorumlu kişi ve birimleri
• Uygulama sürelerini
• Ölçülebilir performans kriterlerini içermelidir. Etkin bir Süreç iyileştirme yönetimi, tekrar eden uygunsuzlukların önüne geçilmesini sağlar.

Düzeltici Faaliyetlerin Uygulanması ve Takibi

Hazırlanan düzeltici faaliyet planı, belirlenen zaman çizelgesi doğrultusunda uygulanmalıdır. Uygulama sürecinde ilerleme düzenli olarak izlenmeli, gerekli durumlarda tedarikçiye teknik destek sağlanmalıdır. Bu aşama, tedarikçi kalite yönetimi açısından kritik bir kontrol noktasıdır.

Sürekli İzleme, Doğrulama ve Takip Denetimleri

Düzeltici faaliyetlerin etkinliği, takip denetimi, doküman incelemeleri ve saha kontrolleri ile doğrulanmalıdır. Sürekli izleme, kalite güvence sistemlerinin sürdürülebilirliğini destekler ve tedarikçi performansının uzun vadede korunmasını sağlar.

Tedarikçi Geliştirme ve Eğitim Desteği

Başarısız bir tedarikçi denetimi, aynı zamanda bir tedarikçi geliştirme fırsatıdır. Eğitim programları, rehber dokümanlar ve sektör standartları (ISO 9001, ISO 22000, FSSC 22000, BRCGS vb.) doğrultusunda sağlanan destekler, tedarikçi yetkinliğini artırır. Bu yaklaşım, sürdürülebilir tedarik zinciri yönetimi için önemli bir yatırımdır.

Yeniden Değerlendirme ve Yeniden Denetim Süreci

Düzeltici faaliyetler tamamlandıktan sonra tedarikçi, yeniden denetim sürecine tabi tutulmalıdır. Bu değerlendirme; kalite standartlarına uyum, yasal gereklilikler ve sözleşmesel yükümlülükler açısından yapılmalıdır. Başarılı bir yeniden denetim, tedarikçi onay sürecinin devamlılığını sağlar.

Etkin Tedarikçi İlişkileri Yönetimi

Uzun vadeli başarı için tedarikçi ilişkileri yönetimi, düzenli iletişim ve performans değerlendirmeleri ile desteklenmelidir. Sağlanan iyileştirmelerin takdir edilmesi, tedarikçilerin kalite ve uyum motivasyonunu artırır.

Sonuç

Başarısız tedarikçi denetimi, doğru strateji ve etkin yönetim ile bir risk olmaktan çıkarak güçlü bir sürekli iyileştirme aracına dönüşebilir. Sistematik denetim yaklaşımı, etkili risk yönetimi ve tedarikçi geliştirme odaklı bakış açısı sayesinde kalite, gıda güvenliği ve mevzuata uyum sürdürülebilir hale gelir.

Detaylı bilgi için info@karmalt.com 

Gıda etiketleri, tüketicilerin satın aldıkları ürünler hakkında doğru, açık ve yeterli bilgiye ulaşmasını sağlayan en temel araçlardan biridir. Etiketleme uygulamalarının hukuki bir zemine oturtulması; yalnızca tüketici sağlığının korunması açısından değil, aynı zamanda adil ticaretin sağlanması ve güvenilir üretimin desteklenmesi bakımından da kritik bir öneme sahiptir. Bu nedenle gıda etiketleme, Türkiye’de ve uluslararası alanda kapsamlı yasal düzenlemelere tabi tutulmuştur. Aynı zamanda her bir gıda etiketi, gıda işletmecileri açısından resmi ve bağlayıcı bir belge niteliği taşımaktadır.

Gıda etiketlemenin amacı ve temel ilkeler

Gıda mevzuatı açısından etiketlemenin temel amaçları; tüketicinin yanıltılmasının önlenmesi, gıdanın içeriğine ilişkin bilgilerin açık ve doğru şekilde sunulması, alerjenlerin ve besin değerlerinin şeffaf biçimde belirtilmesi ve ticaretin standartlaştırılarak eşit rekabet koşullarının sağlanmasıdır.

Bu kapsamda etiketlerin; açık, kolay anlaşılır, silinmeyecek şekilde hazırlanması ve hiçbir şekilde tüketiciyi yanıltıcı nitelik taşımaması evrensel bir ilke olarak kabul edilmektedir. Etiketleme yalnızca yasal bir zorunluluk değil, aynı zamanda tüketiciyle kurulan güven ilişkisinin de temel unsurlarından biridir.

Türkiye’de gıda etiketleme mevzuatı

Türkiye’de gıda etiketlemesine ilişkin yasal çerçeve, başta 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu olmak üzere çeşitli ikincil mevzuat düzenlemeleriyle belirlenmiştir.

5996 sayılı Kanun; gıdanın üretiminden piyasaya arzına kadar tüm aşamaları kapsayarak etiketleme konusunda genel ilkeleri ortaya koymaktadır. Kanun uyarınca; gıdanın şekli, görünümü, ambalajı, kullanılan ambalaj malzemesi, tasarlanma ve sergilenme biçimi ile her türlü yazılı ve görsel iletişim yoluyla sunulan bilgilerin tüketiciyi yanıltıcı nitelikte olması yasaklanmıştır. Ayrıca etiketlemenin izlenebilirliği sağlayacak şekilde yapılması zorunlu tutulmuştur.

Etiketlemeye ilişkin en detaylı düzenleme ise Türk Gıda Kodeksi Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği ile yapılmıştır. Bu yönetmelik kapsamında yayımlanan kılavuzlara uyum da ayrıca zorunludur. Yönetmelik uyarınca, etiketlerde asgari olarak aşağıdaki bilgilerin yer alması gerekmektedir:

• Gıdanın adı
• İçindekiler listesi
• Alerjen bileşenler
• Gerekmesi hâlinde bileşen miktarları
• Net miktar
• Son tüketim tarihi veya tavsiye edilen tüketim tarihi
• Muhafaza ve/veya kullanım koşulları
• Gıda işletmecisi veya ithalatçı bilgileri
• İşletme kayıt veya tanımlama işareti
• Gerekmesi durumunda kullanım talimatı
• Beslenme bildirimi
• Menşe ülke
• Parti numarası
• Hacmen %1,2’den fazla alkol içeren içeceklerde gerçek alkol derecesi

Bunun yanı sıra etiketlerde yanıltıcı görsellerin kullanılması, gerçeği yansıtmayan beslenme veya sağlık beyanlarına yer verilmesi ve tüketiciyi yanlış yönlendirebilecek ifadeler kullanılması yasaktır. Ürünün ticari markası ve pazarlama dili de mevzuata uygun olmak zorundadır .

İşletmelerin sorumlulukları ve uyum gerekliliği

Gıda işletmecileri ve ithalatçılar, etiketleme mevzuatına tam uyumdan doğrudan sorumludur. Etiket bilgilerinin mevzuata uygun düzenlenmesi, ürün içeriği ile etiket beyanının birebir örtüşmesi ve alerjen uyarılarının eksiksiz yapılması bu sorumluluğun temel unsurlarıdır.

Örneğin; “gluten” veya “sert kabuklu meyve” gibi genel ifadelerle alerjen bildirimi yapılması yeterli kabul edilmemekte, ilgili bileşenlerin mevzuata uygun şekilde açıkça belirtilmesi gerekmektedir. Ayrıca güncel mevzuatın düzenli olarak takip edilmesi, değişikliklerin zamanında uygulanması ve etiketleme süreçlerinin gıda güvenliği yönetim sistemleriyle uyumlu şekilde yürütülmesi büyük önem taşımaktadır.

Uzmanlık gerektiren bir alan: etiketleme süreçlerinde profesyonel yaklaşım

Gıda etiketleme; kapsamlı mevzuat bilgisi, sektörel deneyim ve düzenleyici otoritelerin beklentilerine hâkimiyet gerektiren bir uzmanlık alanıdır. Bu nedenle işletmelerin profesyonel danışmanlık alması veya alanında uzman personel istihdam etmesi; hem yasal risklerin en aza indirilmesi hem de marka itibarının korunması açısından kritik bir rol oynamaktadır.

Yanlış veya eksik etiketleme; ürün geri çağırmalarına, yüksek idari para cezalarına, ihracat süreçlerinde kayıplara ve kamuoyunda güven erozyonuna yol açabilmektedir. Uzman danışmanlık desteği; mevzuat değişikliklerinin zamanında takip edilmesi, teknik ifadelerin doğru kullanılması, beslenme ve sağlık beyanlarının hatasız hazırlanması, ithalat süreçlerinde mevzuata uyumun sağlanması ve resmi denetimlerin sorunsuz şekilde yürütülmesi gibi pek çok alanda işletmelere stratejik avantaj sunmaktadır.

Sonuç

Mevzuata aykırı etiketleme uygulamaları; ürün toplatma, idari para cezaları ve ticari faaliyetlerin durdurulması gibi ciddi yaptırımlarla sonuçlanabilmektedir. Bu nedenle gıda etiketleme, yalnızca bir bilgilendirme aracı olarak değil; tüketici sağlığını, ticari dürüstlüğü ve gıda güvenliğini koruyan temel bir hukuki yükümlülük olarak ele alınmalıdır.
Türkiye’deki gıda etiketleme düzenlemeleri, uluslararası standartlarla büyük ölçüde uyumlu olup şeffaflık ve doğruluk ilkelerini esas almaktadır. İşletmeler açısından mevzuata uygun etiketleme yapmak; yasal bir zorunluluğun ötesinde, markanın güvenilir ve profesyonel bir üretici olarak konumlanmasına katkı sağlayan stratejik bir adımdır. Önümüzdeki sürecin etkin şekilde değerlendirilmesi, olası risklerin önüne geçmek açısından her zamankinden daha büyük önem taşımaktadır.

•  Daha fazla bilgi için: +90 216 906 00 40
• info@karmalt.com