ISO 14001:2026 Versiyonu Yayınlandı: Yeni Değişiklikler ve Geçiş Süreci

ISO 14001 standardı, çevre yönetim sistemlerine yönelik uluslararası kabul görmüş en önemli standartlardan biridir. Bir önceki versiyon olan ISO 14001:2015, 2015 yılında yayımlanmıştı. Aradan geçen 10 yıl içinde iklim değişikliği, biyoçeşitlilik kaybı, doğal kaynakların azalması ve sürdürülebilirlik beklentilerindeki artış, çevre yönetim sistemlerine yönelik ihtiyaçları önemli ölçüde değiştirmiştir.

Bu gelişmeler doğrultusunda yayımlanan ISO 14001:2026 versiyonu, kuruluşların çevresel hedeflerini daha somut, ölçülebilir ve sürdürülebilir sonuçlara dönüştürmesini desteklemektedir.

ISO 14001 Neden Revize Edildi?

Günümüzde çevresel sorumluluk yalnızca iyi niyet beyanları veya kurumsal taahhütlerle sınırlı değildir. Kuruluşlardan, çevresel performanslarını ölçülebilir sonuçlarla ortaya koymaları, doğal kaynaklara etkilerini yönetmeleri ve çevresel risklere karşı daha dayanıklı bir yapı oluşturmaları beklenmektedir.

ISO 14001:2026, bu beklentilere yanıt vererek kuruluşlara daha net bir çevresel yönetim yaklaşımı sunmaktadır. Yeni versiyon, çevresel hedeflerin somut sonuçlara dönüşebilmesi için daha güçlü bir rehberlik sağlamakta; çevresel taahhütlerin performans, dayanıklılık ve kalıcı değere dönüşmesine katkı sunmaktadır.

Yeni Versiyonun Öne Çıkan Başlıkları

ISO 14001:2026, ISO 14001:2015 ile aynı temel yapıyı korurken; terminoloji, madde yapısı ve çevresel performans odağında önemli iyileştirmeler getirmiştir. Yeni versiyonda özellikle şu konular öne çıkmaktadır:

• İklim değişikliği, biyoçeşitlilik, kirlilik seviyeleri ve kaynak mevcudiyetinin kuruluş bağlamında değerlendirilmesi
• Yaşam döngüsü yaklaşımının kapsam, operasyonel kontrol ve risk analizi süreçlerinde daha güçlü şekilde ele alınması
• Üst yönetimin çevre yönetim sistemine yönelik hesap verebilirliğinin artırılması
• Risk ve fırsat yaklaşımının daha yapılandırılmış hale getirilmesi
• Tedarik zinciri ve dış sağlayıcıların çevresel etkiler açısından daha kapsamlı değerlendirilmesi
• Çevresel performansın ölçülebilir göstergelerle takip edilmesi

Kuruluş Bağlamı ve Yaşam Döngüsü Yaklaşımı Güçleniyor

ISO 14001:2026 ile birlikte kuruluşların yalnızca kendi faaliyetlerini değil, faaliyetlerinin çevre üzerindeki etkilerini ve çevresel değişimlerin kuruluş üzerindeki etkilerini de daha bütüncül şekilde değerlendirmesi beklenmektedir.

Yeni versiyonda; iklim değişikliğinin yanı sıra biyoçeşitlilik, kirlilik seviyeleri, kaynak mevcudiyeti ve ekosistem sağlığı gibi başlıkların da kuruluş bağlamında dikkate alınması gerektiği vurgulanmaktadır. Ayrıca çevre yönetim sisteminin kapsamı belirlenirken yaşam döngüsü perspektifinin benimsenmesi ve kuruluşun kontrol edebileceği ya da etkileyebileceği yukarı ve aşağı yönlü etkilerin de değerlendirilmesi gerekmektedir.

Liderlik ve Hesap Verebilirlik Ön Planda

Yeni versiyonda üst yönetimin rolü daha belirgin hale gelmiştir. Görevler devredilse dahi üst yönetimin çevre yönetim sistemi üzerindeki hesap verebilirliği devam etmektedir.

Liderlik desteğinin yalnızca yönetici pozisyonlarıyla sınırlı kalmaması; tüm roller ve süreçler boyunca çevresel sorumluluk bilincinin desteklenmesi beklenmektedir. Doğal kaynakların korunması ve ekosistemlerin muhafaza edilmesi de liderlik yaklaşımının önemli bir parçası olarak öne çıkmaktadır.

Planlama, Riskler ve Değişiklik Yönetimi

ISO 14001:2026, planlama süreçlerinde risk ve fırsat yaklaşımını daha güçlü bir yapıya kavuşturmaktadır. Çevresel hususların normal, anormal ve acil durum koşulları altında ele alınması; potansiyel çevresel acil durumların operasyonel hususlardan ayrı şekilde belirlenmesi beklenmektedir.

Yeni versiyonda dikkat çeken önemli başlıklardan biri de “Değişikliklerin Planlanması” maddesidir. Kuruluşların, çevre yönetim sistemiyle ilgili değişiklikleri amaçlanan sonuçları koruyacak şekilde sistematik olarak planlaması ve yönetmesi gerekmektedir.

Operasyonel Kontrol ve Tedarik Zinciri

ISO 14001:2026 ile operasyonel kontrol kapsamı daha geniş bir çerçevede ele alınmaktadır. Dış kaynaklı süreçler ifadesi yerine; dışarıdan sağlanan süreçler, ürünler ve hizmetler yaklaşımı öne çıkmaktadır.

Bu durum, kuruluşların yalnızca kendi iç süreçlerini değil; tedarikçilerini, iş ortaklarını ve dış sağlayıcılarını da çevresel etkiler açısından daha dikkatli değerlendirmesi gerektiğini göstermektedir. Çevre Yönetim Sistemi kapsamında kontrol düzeyinin belgelenmiş bilgilerle tanımlanması beklenmektedir.

Performans Değerlendirmesi ve İyileştirme

Yeni versiyonda iç tetkiklerin yalnızca kapsam ve kriterlerle değil, hedeflerle de ilişkilendirilmesi gerekmektedir. Yönetim gözden geçirme yapısı ise denetim izlerinin daha kolay takip edilebilmesi amacıyla yeniden düzenlenmiştir.

İyileştirme bölümünde uygunsuzluk ve düzeltici faaliyetlere daha yapılandırılmış bir yaklaşım getirilmiştir. Böylece kuruluşların çevresel performanslarını yalnızca izlemeleri değil, sürekli iyileştirme yaklaşımıyla geliştirmeleri amaçlanmaktadır.

ISO 14001:2026 Geçiş Süreci

ISO 14001:2026 versiyonuna geçiş için kuruluşlara 3 yıllık geçiş süresi tanınmıştır. Bu süre boyunca ISO 14001:2015 belgeleri geçerliliğini koruyacaktır. Geçiş süreci sonunda, yani Nisan 2029’dan önce, tüm ISO 14001 belgelerinin yeni versiyona uygun hale getirilmesi gerekmektedir.

ISO 14001:2026, çevre yönetim sistemlerini daha stratejik, ölçülebilir ve performans odaklı bir yapıya taşımaktadır. Yeni versiyon; iklim değişikliği, biyoçeşitlilik, kaynak kullanımı, yaşam döngüsü yaklaşımı, tedarik zinciri yönetimi ve üst yönetim sorumluluğu gibi konuları çevre yönetim sisteminin merkezine yerleştirmektedir.

Kuruluşlar için bu yeni dönem, yalnızca belge geçişi anlamına gelmemektedir. ISO 14001:2026; çevresel taahhütlerin gerçek performansa, sürdürülebilir değer yaratımına ve kurumsal dayanıklılığa dönüşmesi için önemli bir fırsat sunmaktadır.

Gıda güvenliği kültürü, Avrupa Birliği mevzuatında yalnızca teorik bir yaklaşım olmaktan çıkarak, resmi denetimlerin ve işletme uygulamalarının önemli bir parçası haline gelmiştir.

Avrupa Parlamentosu ve Konseyi’nin (EC) 852/2004 sayılı Gıda Maddelerinin Hijyeni Hakkında Yönetmeliği kapsamında yapılan değişiklik çalışmaları sonucunda, Gıda Güvenliği Kültürü yaklaşımı EU 2021/382 sayılı düzenleme ile Avrupa Birliği mevzuatında resmi olarak yerini almıştır. Bu düzenleme ile birlikte gıda işletmelerinden yalnızca hijyen kurallarına ve prosedürlere uymaları değil; aynı zamanda güvenli gıda üretimini destekleyen güçlü bir kurum kültürü oluşturmaları da beklenmektedir.

Avrupa Komisyonu’nun 2025 Değerlendirmesi

Avrupa Komisyonu, 2025 yılında Üye Devletlerin gıda güvenliği kültürü kontrollerini uygulamadaki ilerlemesini değerlendirmek ve hem gıda işletmecilerinin hem de yetkili otoritelerin deneyimlerini ortaya koymak amacıyla kapsamlı bir anket çalışması gerçekleştirmiştir. Yayımlanan rapora göre, AB ülkelerinin yaklaşık üçte ikisi gıda işletmelerinde gıda güvenliği kültürünü düzenli resmi denetimlerin bir parçası olarak değerlendirmektedir.

Bu değerlendirmelerde özellikle şu unsurlar öne çıkmaktadır:

• Yönetimin gıda güvenliğine bağlılığı
• Çalışanların risk farkındalığı
• Etkili iletişim yapısı
• Hijyen uygulamaları için yeterli kaynakların sağlanması
• Güvenli üretim davranışlarının işletme genelinde benimsenmesi

Gıda Güvenliği Kültürü Neden Önemli?

Gıda güvenliği kültürü; prosedürlerin, talimatların ve denetimlerin ötesinde, işletme içerisindeki günlük davranışları ve karar alma süreçlerini doğrudan etkileyen stratejik bir yaklaşımdır. Güçlü bir gıda güvenliği kültürü, çalışanların yalnızca kurallara uymasını değil; riskleri fark eden, sorumluluk alan ve güvenli üretimi sahiplenen bir çalışma anlayışının gelişmesini sağlar.

Bu nedenle gıda güvenliği kültürü;

• Denetimlere hazırlık,
• Mevzuata uyum,
• Tüketici güveninin korunması,
• Sürdürülebilir kalite yönetimi,
• Kurumsal risklerin azaltılması açısından kritik bir unsur olarak değerlendirilmektedir.

Uygulamada Gelişim Alanları

Avrupa Komisyonu raporu, gıda güvenliği kültürü konusunda ilerleme sağlandığını göstermekle birlikte, bazı alanlarda hâlen gelişim ihtiyacının devam ettiğini ortaya koymaktadır. Özellikle kültürel unsurların objektif şekilde ölçülmesi, ülkeler arasında ortak denetim standartlarının oluşturulması ve işletmelerin bu konuda daha sistematik biçimde desteklenmesi önemli başlıklar arasında yer almaktadır.

Bu kapsamda birçok AB ülkesi, hem gıda işletmelerini hem de resmi denetim kurumlarını desteklemek amacıyla ulusal uygulamalar ve rehber yaklaşımlar geliştirmeye başlamıştır. Gıda güvenliği kültürü, günümüzde yalnızca mevzuata uyum sağlamak için ele alınan bir konu değil; güvenli üretim anlayışının işletme genelinde davranışa dönüşmesini sağlayan temel bir yönetim yaklaşımıdır.

AB mevzuatındaki gelişmeler ve 2025 yılı değerlendirme sonuçları, gıda işletmeleri için gıda güvenliği kültürünün artık daha görünür, ölçülebilir ve denetlenebilir bir alan haline geldiğini göstermektedir. Gıda işletmelerinin bu sürece uyum sağlayabilmesi için yönetim taahhüdü, çalışan katılımı, etkili iletişim ve sürekli iyileştirme yaklaşımı büyük önem taşımaktadır.

Avrupa Komisyonu’nun ilgili resmi raporuna aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz:

https://ec.europa.eu/food/audits-analysis/overview/details/165

Tüketici beklentileri değişiyor. Artık bir ürünün yalnızca “sağlıklı” olması, raflarda güçlü bir yer edinmesi için tek başına yeterli değil. Sağlık beklentisi önemini korurken; lezzet, keyif, çeşitlilik, doğallık ve duyusal deneyim de satın alma kararlarında giderek daha belirleyici hale geliyor.

Paketli gıdalarda yeni dönem, tek bir faydaya odaklanan ürünlerden ziyade; farklı içeriklere, aromalara ve tüketim deneyimlerine sahip seçeneklerin ön plana çıktığı bir dönemi işaret ediyor. Daha sağlıklı özellikler barındıran bir ürünün tüketiciyle güçlü bir bağ kurabilmesi için artık yalnızca “iyi içerik” sunması değil, aynı zamanda damak tadına hitap etmesi ve tekrar tüketme isteği uyandırması gerekiyor.

Tüketici Sadece Sağlık Değil, Keyif de Arıyor

Dubai çikolatası gibi global tat trendlerinin hızla yayılması, tüketicinin lezzetten aldığı keyfi maksimize etmekten vazgeçmediğini açıkça gösteriyor. Tüketici sevdiği, tadını beğendiği ve duygusal olarak bağ kurduğu gıdaları yalnızca “sağlıksız” oldukları için tamamen bırakmak istemiyor. Bunun yerine, bu ürünlerin daha dengeli, daha bilinçli ve daha sağlıklı alternatiflerini talep ediyor.

Bu nedenle markalar için temel soru artık yalnızca “Bu ürün sağlıklı mı?” değil. Aynı zamanda şu sorular da kritik hale geliyor:

Bu ürün tüketiciye keyif veriyor mu?
Lezzet beklentisini karşılıyor mu?
Doku, koku, görünüm ve ağız hissi açısından tatmin edici mi?
Tüketicide tekrar satın alma isteği oluşturuyor mu?

Bugünün raflarında kazanan yaklaşım, “tek doğru ürün” sunmak değil; farklı tüketici beklentilerine cevap veren akıllı çeşitlilik oluşturmak olacak.

Anneannelerimizin Yöntemlerine Dönüş

Sağlıklı olmayı geleneksel üretim yöntemlerinde arayan tüketiciler de bu dönüşümün önemli bir parçası haline geliyor. Kara mayalar, siyezli gıdalar, geleneksel fermantasyon yöntemleriyle hazırlanan ürünler, ata tohumları, üzüm ya da hurma ile tatlandırılan reçel ve tatlılar; sağlığı geçmişin doğallığında arayan tüketiciler için güçlü alternatifler sunuyor.

Bu eğilim, yalnızca nostaljik bir dönüş olarak değerlendirilmemeli. Tüketici artık daha anlaşılır içerikler, daha tanıdık üretim yöntemleri ve daha güven veren ürün hikâyeleri arıyor. “Katkısız”, “geleneksel”, “fermente”, “doğal tatlandırılmış” veya “ata tohumu” gibi kavramlar; sağlık algısının yanı sıra güven, sadelik ve gerçeklik duygusunu da besliyor.

Ancak burada önemli bir nokta var: Geleneksel ya da doğal algısı güçlü olan bir ürünün de tüketici tarafından benimsenebilmesi için lezzet beklentisini karşılaması gerekiyor. Sağlıklı görünen ancak duyusal açıdan zayıf kalan ürünler, denense bile sürdürülebilir bir tüketim alışkanlığı yaratmakta zorlanabiliyor.

Lezzet ve Sağlık Dengesi Nasıl Ölçülür?

Gıda sektöründe ürün geliştirme süreçleri artık yalnızca formülasyon, besin değeri veya içerik iyileştirmeleri üzerinden ilerlemiyor. Tüketicinin ürünü nasıl algıladığı, hangi duyusal özellikleri beğendiği ve hangi özelliklerin satın alma kararını etkilediği de ürün başarısının merkezinde yer alıyor.

Tam da bu noktada duyusal analiz, markalar için kritik bir araç haline geliyor. Çünkü bir ürünün sağlıklı, doğal ya da yenilikçi olması, tüketici tarafından mutlaka beğenileceği anlamına gelmez. Ürünün tadı, kokusu, dokusu, görünümü, ağız hissi ve genel tüketim deneyimi; tüketicinin ürünü tekrar satın alma kararını doğrudan etkileyebilir.

Duyusal analiz sayesinde ürünlerin tüketici beklentileriyle ne kadar uyumlu olduğu bilimsel yöntemlerle değerlendirilebilir. Yeni ürün geliştirme, mevcut ürünlerin iyileştirilmesi, farklı formülasyonların karşılaştırılması, rakip ürün analizleri ve tüketici tercih testleri bu süreçte markalara güçlü veriler sunar.

Gıda trendleri bize net bir dönüşümü gösteriyor: Tüketici artık sağlığı lezzetten ayrı düşünmüyor. Daha sağlıklı, daha doğal ve daha dengeli ürünler isterken; aynı zamanda keyif aldığı tatlardan, sevdiği dokulardan ve ürüne yüklediği duygusal anlamdan vazgeçmek istemiyor.

Bu nedenle geleceğin başarılı ürünleri yalnızca iyi içeriklere sahip olanlar değil; aynı zamanda tüketicinin duyularına, alışkanlıklarına ve beklentilerine doğru şekilde temas eden ürünler olacak.

Lezzet ve sağlık dengesinin doğru kurulabilmesi için ürünlerin yalnızca teknik özellikleriyle değil, tüketicide yarattığı toplam deneyimle de değerlendirilmesi gerekiyor. Duyusal analiz ise bu deneyimi ölçülebilir, karşılaştırılabilir ve geliştirilebilir hale getirerek markalara bilimsel bir yol haritası sunuyor.

Karma Grup olarak gıdalarda duyusal analiz, tüketici ürün testleri ve ürün geliştirme süreçlerinde firmaların ihtiyaçlarına yönelik eğitim ve danışmanlık çözümleri sunuyoruz. Ürünlerinizin yalnızca içerik açısından değil, tüketici deneyimi açısından da güçlü bir konuma ulaşması için duyusal analiz çalışmalarından yararlanabilirsiniz.

Derleyen: Sinem Bahçekapılı

 Daha fazla bilgi için: +90 216 906 00 40

Türkiye’de kozmetik ürünlerin piyasaya arz edilmesi, yalnızca kaliteli bir ürün geliştirmekten ibaret değildir. Ürünlerin yürürlükteki mevzuata uygun şekilde değerlendirilmesi, bildirim süreçlerinin tamamlanması, teknik dosyalarının hazırlanması ve yasal sorumluluklarının yerine getirilmesi gerekmektedir.

Karma Grup olarak, kozmetik sektöründeki uzman çözüm ortaklarımızla birlikte; marka sahiplerine, üreticilere, ithalatçılara ve distribütörlere uçtan uca kozmetik mevzuat danışmanlığı hizmeti sunuyoruz.

Amacımız, ürünlerinizin Türkiye pazarına hızlı, güvenli ve mevzuata uygun şekilde sunulmasını sağlarken, olası yasal riskleri en aza indirmektir.

Kozmetik Ürün Mevzuat Uygunluk Değerlendirmesi

Ürün formülleriniz, içerikleriniz, iddialarınız ve etiket bilgileriniz ilgili mevzuat kapsamında detaylı olarak incelenir. Hizmet kapsamı:

• Formül ve içerik uygunluk kontrolü
• Yasaklı ve kısıtlı maddelerin değerlendirilmesi
• INCI içerik kontrolleri
• Ürün iddialarının mevzuata uygunluk incelemesi
• Etiket ve ambalaj uygunluk değerlendirmesi
• Reklam ve tanıtım metinlerinin kontrolü

Kozmetik Ürün Bildirim İşlemleri (ÜTS)

Türkiye’de kozmetik ürünlerin piyasaya arz edilmeden önce Ürün Takip Sistemi (ÜTS) üzerinden bildirilmesi gerekmektedir. Uzman ekibimiz;

• ÜTS ürün kayıt işlemleri
• Ürün bildirimleri
• Bildirim güncellemeleri
• Revizyon ve değişiklik yönetimi
• Teknik doküman kontrolleri süreçlerini sizin adınıza yönetir.

Sorumlu Teknik Eleman (STE) Hizmeti

Kozmetik Mevzuatı kapsamında üretici ve ithalatçı firmaların Sorumlu Teknik Eleman bulundurma yükümlülükleri bulunmaktadır. Deneyimli kimyager ve mevzuat uzmanlarından oluşan ekibimiz ile;

• Sorumlu Teknik Eleman hizmeti
• Üretim süreçlerinin mevzuata uygunluğunun takibi
• Teknik dosya kontrolleri
• Resmi denetim süreçlerinde destek
• Bakanlık yazışmaları ve teknik danışmanlık hizmetleri sunuyoruz.

Güvenlik Değerlendirme ve Teknik Dosya Hazırlama

Her kozmetik ürün için ürün güvenliğini gösteren teknik dokümantasyonun hazırlanması gerekmektedir. Bu kapsamda;

• Kozmetik Ürün Güvenlik Değerlendirme Raporu (CPSR)
• Ürün Bilgi Dosyası (PIF)
• Hammadde ve formül incelemeleri
• Toksikolojik değerlendirmeler
• Maruziyet hesaplamaları
• Alerjen değerlendirmeleri hazırlanarak mevzuata uygun şekilde dosyalanır.

Etiket ve Ambalaj Uygunluk Kontrolü

Piyasada karşılaşılan uygunsuzlukların önemli bir bölümü etiket kaynaklıdır. Uzmanlarımız;

• Türkçe etiket kontrolleri
• INCI içerik listesi doğrulamaları
• Kullanım talimatları
• Uyarı ifadeleri
• Alerjen bildirimleri
• Net miktar ve zorunlu bilgiler gibi tüm unsurları mevzuata göre değerlendirir.

İthal Kozmetik Ürün Danışmanlığı

Yurt dışından getirilen kozmetik ürünlerin Türkiye mevzuatına uyum süreçlerinde profesyonel destek sağlıyoruz.

• Ürün uygunluk değerlendirmeleri
• Teknik dosya incelemeleri
• Etiket uyarlamaları
• ÜTS kayıt süreçleri
• Türkçe etiket çalışmaları
• İthalat öncesi mevzuat danışmanlığı

Denetim ve Uyum Danışmanlığı

Kozmetik ürünlerinizin ve süreçlerinizin resmi denetimlere hazır olmasını sağlıyoruz.

• İç denetimler
• Mevzuat uyum kontrolleri
• Teknik dosya denetimleri
• Üretim tesisi değerlendirmeleri
• Düzeltici faaliyet planları

Neden Karma Grup?

✓ Kozmetik mevzuatı konusunda uzman danışman kadrosu

✓ ÜTS süreçlerinde kapsamlı deneyim

✓ Üretici, ithalatçı ve marka sahiplerine özel çözümler

✓ Hızlı ve sonuç odaklı yaklaşım

✓ Teknik ve ticari süreçleri birlikte yönetebilme yetkinliği

✓ Ürün geliştirmeden piyasaya arz aşamasına kadar uçtan uca destek

Türkiye’de Kozmetik Ürününüzü Güvenle Pazara Sunun

Yeni bir kozmetik marka oluşturuyor, ürünlerinizi ithal ediyor veya mevcut ürün portföyünüzü mevzuata uygun şekilde yönetmek istiyorsanız uzman ekibimizle iletişime geçin. Kozmetik ürünlerinizin tüm mevzuat süreçlerini sizin adınıza yönetiyor; ürünlerinizin güvenli, yasal ve sürdürülebilir şekilde pazarda yer almasına destek oluyoruz.

“ISO 19011:2026 standardı 27 Mayıs 2026 tarihinde yayımlanarak ISO 19011:2018’in yerini almıştır. Yeni versiyonda özellikle;

• Uzaktan ve hibrit denetimler
• Dijital kanıtların kullanımı
• Sanal lokasyonların denetlenmesi
• Risk temelli denetim planlaması
• Denetim etkinliğinin değerlendirilmesi
• Yapay zeka ve ileri teknolojilerin kullanımı
• Dijital yetkinliklere sahip denetçi profili
• Entegre ve çoklu yönetim sistemi denetimleri konularında önemli güncellemeler yer alıyor.

📌 Öne çıkan değişikliklerden bazıları:

• “Sanal Konum (Virtual Location)” kavramı standarda dahil edildi.
• Uzaktan ve hibrit denetim yöntemleri detaylandırıldı, sanal sahaların denetlenmesine ilişkin rehberlik genişletildi.
• Denetim programlarının oluşturulmasında bilgi güvenliği, veri koruma, dijital araç kullanımı ve iklim değişikliği gibi unsurların dikkate alınması gerektiği vurgulandı.
• Denetim raporlarında “Örnekleme Beyanı” zorunlu hale getirildi.
• Ortak denetimlerde ortaya çıkabilecek risklerin değerlendirilmesine yönelik ilave rehberlik sağlandı.
• Veri analizi, dijital araç kullanımı, uzaktan denetim becerileri ve yapay zeka destekli uygulamalar denetçi yetkinlikleri içerisinde daha net tanımlandı.
• ISO/IEC TS 17012:2024 ile uyumlu olacak şekilde uzaktan denetim rehberliği genişletildi. Ek A16 kapsamında uzaktan denetim yöntemleri, risk ve fırsatlar, denetçi yetkinlikleri ve uygulama önerileri detaylı olarak ele alındı.

ISO 19011 bir rehber standart olduğundan, ISO 19011:2026 yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlüğe girmiş olup herhangi bir geçiş süresi bulunmamaktadır.

Denetim süreçlerinin giderek daha dijital, veri odaklı ve risk temelli hale geldiği günümüzde, bu revizyon denetçiler, denetim programı yöneticileri ve yönetişim sorumluları için önemli bir referans niteliği taşıyor.

Standardın getirdiği tüm değişiklikleri, uygulama örneklerini ve denetim süreçlerine etkilerini detaylı olarak ele alacağımız **ISO 19011:2026 Güncel Versiyon Eğitimi**, **28 Temmuz 2026** tarihinde gerçekleştirilecektir.

Yeni gereklilikleri anlamak ve denetim uygulamalarınızı güncel standarda uyumlu hale getirmek için sizleri eğitimimize bekliyoruz.

Araştırma, pazarlama ve medya dünyasında uzun yıllardır kullanılan SES sistemi; değişen yaşam koşulları, tüketim alışkanlıkları ve toplumsal yapı doğrultusunda yeniden ele alındı. Karma Grup Satış Pazarlama Koordinatörü Sinem Bahçekapılı, TÜAD’ın tüketim davranışlarını anlamak ve tahmin etmek, TÜİK’in ise toplumun sosyo-ekonomik yapısını standartlaşmış bir yöntemle ölçmek için kullandığı SES sistemindeki güncellemeleri sizler için derledi.

Peki yeni modelde neler değişti? TÜAD ve TÜİK SES’i hangi amaçlarla kullanıyor? Yeni sistem araştırma dünyasını nasıl etkileyecek? 

 SES’in temel kapsamı: En temel tanımıyla sosyo-ekonomik statü; bireylerin toplum içindeki konumunu, yaşam koşullarını, sosyal çevresini, kültürel tercihlerini ve tüketim davranışlarını anlamaya yardımcı olan bir sınıflandırma yaklaşımıdır.

Araştırma dünyasında ise SES yalnızca bir tanım değil, aynı zamanda ortak bir referans olarak kullanılıyor. Farklı sektörlerin aynı SES çerçevesini kullanması, araştırmalar arasında karşılaştırılabilirlik sağlarken verilerin daha sağlıklı yorumlanmasına da katkı sunuyor.

 SES’in sektördeki kullanımı :Araştırma şirketleri, medya planlama ekipleri, reklam verenler ve pazarlama profesyonelleri yıllardır hedef kitleyi anlamak için SES’i temel araçlardan biri olarak kullanıyor. Çünkü tüketim tercihleri, medya kullanımı, satın alma davranışları ve yaşam tarzı; farklı SES grupları arasında önemli değişkenlik gösterebiliyor.

SES ölçümünde önemli bir nokta bulunuyor: Ölçüm bireyi değil, hane halkını temsil ediyor. Örneğin bir öğrencinin ya da çalışmayan bir bireyin SES seviyesi, kendi bireysel ekonomik durumuyla değil, içinde yaşadığı hanenin sosyo-ekonomik yapısıyla belirleniyor. Bu nedenle SES hesaplamaları çoğunlukla hanenin ekonomik yapısını temsil eden değişkenler üzerinden yapılıyor.

Türkiye’nin SES dağılımı: TÜAD 2025 çalışmasına göre Türkiye’de en yoğun sosyo-ekonomik grup yüzde 32,5 ile C2 alt-orta grup olarak öne çıkıyor.

• AB → Üst grup: %21,5
• C1 → Üst-orta grup: %22,4
• C2 → Alt-orta grup: %32,5
• DE → Alt grup: %23,6 

 SES nasıl ölçülüyor?

Türkiye’de SES ölçümü uzun yıllardır iki farklı kurum tarafından yürütülüyor: Türkiye Araştırmacılar Derneği (TÜAD) ve Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). TÜAD’ın SES modeli daha çok tüketim davranışlarını tahmin etmeye yönelik kullanılırken, TÜİK toplumun konumunu ve bu konumdaki değişimi standartlaşmış bir yöntemle ölçmeyi amaçlıyor.

TÜAD, 21 bin hanede yaşayan 6 bin kişiyle gerçekleştirilen Türkiye temsili bir SES araştırmasıyla SES gruplarını belirliyor. Aynı ölçek farklı örneklemlerde uygulandığında da yüksek güvenilirlikle segmentasyon yapılabiliyor. TÜİK ise adrese dayalı kayıt sistemi üzerinden sürekli güncellenen bir yapı kullanıyor. Kurum yalnızca SES değil, yaşam koşulları gibi farklı göstergeleri de hane halkı bazında raporluyor.

 2025 TÜAD SES tanımında neden değişikliğe gidildi? 

2019 yılından itibaren kullanılan SES modeli ağırlıklı olarak eğitim ve meslek değişkenleri üzerine kuruluydu. Ancak eğitim seviyelerindeki yükseliş, yaşam koşullarındaki dönüşüm ve tüketim davranışlarındaki değişim mevcut yapının yeniden değerlendirilmesini gerekli hale getirdi.

Bu nedenle 2025 güncellemesinde yalnızca eğitim ve meslek değil; yaşam standardı, yaşam tarzı ve ekonomik durumu yansıtan yeni değişkenler de modele dahil edildi. 

2025 TÜAD SES ölçümündeki yenilikler 

• Kent-kır tanımı güncellendi. TÜİK’in yeni sınıflandırması kullanılarak yerleşimler “Yoğun Kent”, “Orta Yoğun Kent” ve “Kır” olarak yeniden tanımlandı.
• Hanenin gelirini ve ekonomik durumunu yansıtan araç sahipliği ve ev sahipliği gibi yeni değişkenler modele dahil edildi.
• Bireysel beyana dayalı yapı azaltıldı. Gelir soruları yerine ekonomik gücü gösteren somut göstergeler ve varlık temelli veriler kullanılmaya başlandı.
• Uzun ve karmaşık meslek listeleri yerine aşamalı meslek sorgulama modeli getirildi. Böylece daha tutarlı yanıtlar alınması hedeflendi.
• Aynı eğitim ve meslek grubundaki kişiler artık hane gelir göstergelerine göre farklı SES segmentlerinde yer alabiliyor. Böylece daha ayrıştırıcı bir yapı oluşturuldu.

Güncellemenin amacı yalnızca sınıflandırmayı yenilemek değil; pazarlama, medya planlama ve hedef kitle analizlerinde daha gerçekçi bir referans oluşturmak. Araştırma dünyasında değişen yalnızca rakamlar değil, toplumu anlama biçimi de dönüşüyor. SES 2025 güncellemesi de bu değişimi daha doğru okuyabilmek adına atılmış önemli adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.

Kaynaklar:

TÜAD SES 2025 Raporu (PDF)

TÜAD SES 2025 Sayfası

TÜİK Metadata Sayfası

https://www.marketingturkiye.com.tr/haberler/ses-guncellendi-turkiyede-sosyo-ekonomik-statu-tanimi-yeniden-yapildi/

https://mediacat.com/guncellenen-ses-haritasi-ne-soyluyor/

Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü ev sahipliğinde düzenlenen 15. Gıda Mühendisliği Öğrenci Kongresi, 14–15 Mayıs günlerinde gerçekleştirildi. Kongre; Karma Grup organizasyonunda ve Kaanlar Gıda ana sponsorluğunda düzenlendi.

Rektörlük Konferans Salonu’nda gerçekleştirilen kongreye; Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mümin Şahin, Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Murat Taşan, Tekirdağ Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Cengiz Günay, Tekirdağ İl Tarım ve Orman Müdürü Mehmet Aksoy, Gıda Mühendisliği Bölüm Başkanı ve Kongre Düzenleme Kurulu Başkanı Prof. Dr. İsmail Yılmaz’ın yanı sıra akademisyenler, sektör temsilcileri ve öğrenciler katıldı.

Kongrenin açılış konuşmasını yapan Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mümin Şahin, organizasyonun gıda mühendisliği alanında köklü bir geleneğe dönüştüğünü belirterek, üniversitenin gıda biyoteknolojisi alanında uzmanlaşan üniversiteler arasında yer aldığını vurguladı.

Sektör ve akademi aynı platformda buluştu

İki gün süren kongrede; sektör ve kariyer oturumları, mini konferanslar ve bilimsel sunumlar gerçekleştirildi. Açılış oturumunda Kaanlar Gıda Yönetim Kurulu Üyesi Muharrem Kaan ile MAYBİ Yönetim Kurulu Üyesi Tolga Yazgan konuşmacı olarak yer aldı.

Sektör ve kariyer oturumunda ise SETBİR Genel Sekreteri Feyza Başak Coşkun moderatörlüğünde; TÜGİDER Genel Sekreteri Emel Molla, Perfetti Van Melle Ruhsatlandırma ve Yasal İşler Müdürü Sinem Yamaç, Ariste Yönetici Ortağı Gürkan Öngel, Eker Süt Kamu İlişkileri Koordinatörü Gülşen Öztürk ve BTA Kalite ve Gıda Güvenliği Müdürü Eda Kağan öğrencilerle deneyimlerini paylaştı.

Kongre kapsamında ayrıca BİTKİDEN Yönetim Kurulu Başkanı Ebru Akdağ da “Gıda Hurafeleri” başlıklı mini konferansıyla katılımcılarla buluştu.

Fonksiyonel gıdalar, gıda güvenliği, kalite yönetimi, sürdürülebilir üretim, proses tasarımı, beslenme bilimi ve yenilikçi gıda teknolojileri gibi başlıklarda gerçekleştirilen sunumlarla birlikte genç araştırmacılar ve sektör profesyonelleri aynı platformda bir araya geldi.

Karma Grup organizasyon süreçlerini koordine etti

Karma Grup Eğitim, Denetim ve Danışmanlık, kongrenin organizasyon süreçlerinin koordinasyonunu üstlendi. Yoğun katılımla gerçekleşen kongre, Kongre Düzenleme Kurulu Başkanı Prof. Dr. İsmail Yılmaz’ın kapanış konuşması ve teşekkür belgesi takdimiyle sona erdi.

Gıda kaybı ve israfını en aza indirmek için, gıdanın raf ömrünün gıda işletmecisi tarafından doğru belirlenmesi; Son Tüketim Tarihi (STT) ve Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT) kavramlarının da tüketici tarafından doğru bilinmesi önem arz etmektedir.

Bu amaçla Tarım ve Orman Bakanlığımız tarafından, 20.06.2023 onay tarihli ve 9334451 sayılı “Gıda Etiketlerinde Raf Ömrü Bilgisinin Belirlenmesi ve Belirtilmesi Hakkında Kılavuz” yayımlanmıştır.

Bu kılavuzda; gıda etiketleri üzerinde bulunan STT ve TETT kavramları açıklanmış, bir gıda işletmecisinin son ürüne STT ya da TETT vermesine ilişkin karar verirken nasıl bir karar ağacı kullanacağı belirtilmiştir.

Gıdaların raf ömrünün belirlenmesi ve etiket üzerinde belirtilmesi, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği’ne göre gıda işletmecilerinin sorumluluğundadır. Gıda etiketi üzerinde; STT veya TETT bilgisi kolayca görülebilecek, açıkça okunabilecek, arka plan rengiyle kontrast oluşturacak ve silinmeyecek şekilde belirtilmelidir.

Mikrobiyolojik açıdan kolay bozulabilen ve bu nedenle kısa bir süre sonra insan sağlığı açısından tehlike teşkil etmesi muhtemel olan;

• Kanatlı eti ve ürünleri,
• Balık,
• Kırmızı et ve ürünleri,
• Süt ve süt ürünleri

gibi gıdalarda STT kullanılır.

Oda sıcaklığında mikrobiyolojik açıdan çabuk bozulmayan, genellikle bitkisel kaynaklı gıdalarda ise TETT kullanılır:

• Makarna,
• Pirinç,
• Bakliyat,
• Bisküvi,
• Çikolata,
• Konserve ürünler

gibi gıdalarda TETT yer alır.

STT’si geçmiş olan gıdalar, 5996 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (ç) bentlerine göre güvenilir olmayan gıda olarak kabul edilmektedir. Yani STT’si geçen bir ürün kullanılmamalıdır.

TETT’nin ise öncelikle gıda kalitesi ile ilgili olduğu unutulmamalıdır. TETT; ürünün tat, aroma, gevreklik ve kıvam gibi özelliklerini en iyi şekilde koruduğu süreyi ifade eder. Ancak ambalajı sağlamsa ve uygun koşullarda saklandıysa, ürün hâlâ tüketilebilir durumda olabilir.

Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT) ve Son Tüketim Tarihi (STT) arasındaki farkın tüketiciler tarafından doğru anlaşılmasına yönelik olarak, Güvenilir Gıda Platformu üzerinden Bakanlığımız tarafından bilgilendirme de yayımlanmıştır. Tüketmeden önce ürünü kontrol etmek ve buna göre kullanmak önem arz etmektedir.

TETT’si geçmiş gıdaların gıda güvenilirliğini sağlamada dikkat edilecek hususlar da ilgili kılavuzda belirtilmiştir.

Gıda üreticileri:

• TETT’yi doğru belirlemeli ve gıda etiketlerine bu tarihi yazmalıdır.
• Uygun muhafaza koşulları etikette yer almalıdır.

Gıda satış noktaları ve gıda bankaları:

• TETT’si geçmiş bir gıdanın satışını ve/veya bağışını yaparken; görünüş, koku, tat ve ambalaj bütünlüğünün bozulmamış olduğuna yönelik kontrolleri yapmalı ve gıdayı uygun muhafaza koşullarında saklamalıdır.
• TETT’si geçen gıdalar, gıda üreticileri veya satış yerleri tarafından öngörülen reyonda kalma sürelerine uygun olarak tüketiciye sunulmalıdır.
• TETT’si geçmiş gıdalar, satış noktalarında özel olarak belirlenen ayrı reyonlarda satışa sunulmalıdır.

Tüketici, TETT’si geçmiş gıdaları aldığını bilerek hareket etmeli ve mutlaka gerekli kontrolleri yapmalıdır.

• Gıdanın ambalaj bütünlüğünün bozulmadığından,
• Tüketilebilir özellikte olduğundan

emin olunmalıdır.

Dünya genelinde birçok tüketici, STT ve TETT’yi aynı sanarak güvenilir durumdaki ürünleri çöpe atabilmekte ve gıdalar tüketilmeden israf olmaktadır.

Oysa yalnızca TETT’si geçtiği için imha edilen birçok ürün, aslında hâlâ tüketilebilir durumdadır.

Bu kavramların karıştırılması;

• Gıda israfına,
• Ekonomik kayıplara,
• Enerji, su, iş gücü ve doğal kaynakların gereksiz tüketilmesine

neden olmaktadır.

Bu nedenle gıda etiketlerini doğru okumak; hem tüketici sağlığı hem de gıda israfının önlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

Kılavuz Metni

Güvenilir Gıda Platformu Bilgilendirmes

Derleyen : Didem Altuntaş

Bu özetimizin büyük bölümünde, özellikle “Denetlenecek Kuruluşlara İlişkin Gereksinimler” bölümündeki değişikliklerden bahsetmek istiyoruz. Ek gereklilikler bölümünde meydana gelen revizyonlar ile ilgili detayları önceki yazımızda görebilirsiniz. Akreditasyon Kuruluşları, Sertifikalandırma Firmaları için Gereklilikler, Denetim Planlanması ve Denetim Sürelerinin hesaplanması ile ilgili gereklilikler yazımızın kapsamında değildir.

• Kapsam beyanlarının detaylarında revizyona gidilmiştir. BIII Bitkisel Ürünlerin İşlem Öncesi İşlenmesi kategorisinde kapsam beyanının açıklandığını görmekteyiz. C kategorisinde, yem endüstrisinde kullanım amacı taşıyan yan ürünlerin kapsama dahil edilmesi konusunda bir açıklama eklenmiştir. E kategorisinde, Catering ifadesinin yanına “Gıda Hizmetleri” ifadesi eklenmiştir. Her kategori için, kategori kapsamını daha net tanımlayabilmek amacıyla tablolar oluşturulmuştur.
• Denetim ve denetim raporu gereksinimleri, özet bildirimleri ve uygunsuzlukların nasıl yazılması gerektiği ile ilgili ek bildirimler eklenmiştir. Denetimlerde, bilgi ve iletişim teknolojilerinin (BIT) kullanılması ile ilgili temel bir değişiklik olmamıştır. Belgelendirme ve denetim sürecindeki diğer değişikliklere bu yazıda yer verilmemektedir. Sertifikasyon firmaları programın bu yanı ile ilgili firmalara destek olmaktadır.
• ISO 22000-100:2025 ve ISO 22000-X:2025 standartlarının program içerisinde zorunlu gereksinim olarak eklendiğini görmekteyiz.
• Kuruluş belgelendirilmiş lokasyonda faaliyetlerini durdurduğunda, 3 iş günü içerisinde belgelendirme kuruluşu tarafından belgesi geri çekilecektir. Yeni lokasyonda, en fazla 6 ay içerisinde Aşama 2 denetimi gerçekleştirilmelidir. Aksi taktirde tam bir ilk belgelendirme deneitmi gerçekleştirilecektir. (Aşama 1 ve Aşama 2)
• Tam uzaktan denetimler (BIT), en fazla 2 kez üst üste gerçekleştirilebilir. BU sürecin ardından mutlaka yerinde denetim yapılacaktır.
• Habersiz denetim sırasında üretim veya hizmet proseslerinin faaliyette olmaması durumunda, denetim gerçekleşmeyeceği ve habersiz denetimin yeniden planlanacağı vurgulanmaktadır.
• Belge transferleri, kapsam daraltma, yükseltme ve geçiş denetimleri ve ciddi olayların yönetimi konularında önemli bir değişiklik olmamıştır.
• Kritik, majör ve minör uygunsuzluklarla ilgili beklentilerde önemli bir değişiklik olmamıştır.

Yapay zeka kullanımına ait gereklilikler detaylı şekilde belirtilmiştir. Gıda güvenliği ile ilgili verilen kararların yapay zekaya dayandırıldığı durumlarda, tüm kararın yapay zeka çıktılarına bırakılamayacağı, yapay zeka sistemlerinin kurulumdan önce yeterlilik açısından değerlendirilmesi gerektiği ve sürekli izlenmesi zorunlu kılınmıştır. Her bir yapa zeka uygulaması için risk değerlendirmesi yapılması, güvenlik açısında doğrulanması ve yetkinliğe sahip kişi veya kişiler tarafından değerlendirilmesi gerektiği beklenmektedir.

Derleyen : Cem PUSAT

Yedinci versiyonda, ISO 22002-100:2025 ve ISO 22002-X:2025 gerekliliklerinin programa eklendiği, GFSI 2024 benchmarking gereklilikleri ile uyumlaştırıldığı, Birleşmiş Milletler tarafından yayınlanan ve bir eylem çağrısı olan “Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları”na ulaşma konusundaki katkıları desteklemek için gereksinimlerin güçlendirildiği ve gıda zinciri alt kategorilerinin daha iyi tanımlanmaya çalışıldığı bir yapı ile karşılaşmaktayız. V6 standardı denetimleri, 30.04.2027 tarihine kadar devam edecektir. V7 standardı denetimleri, 01.05.2027 tarihinden itibaren gerçekleştirilecektir.

Değişikliklerle ilgili bu bilgilendirme yazımızda, ek gerekliliklerle ilgili değişiklikler aşağıda bilginize sunulmuştur.

• ISO 22000-100:2025 ve ISO 22000-X:2025 standartlarının program içerisinde gereksinim olarak eklendiğini görmekteyiz.
• Ek gerekliliklerden “Hizmetlerin ve Satın Alınan Malzemelerin Yönetimi” bölümünde, laboratuvar analizlerinin yapılması durumunda, gıda güvenliği açısından “kritik parametrelerin” ifadesi vurgulanmıştır. Laboratuvarların, geçerli kılınmış metodolojiye sahip olmalarına vurgu yapılmıştır. Aynı başlık altında, gıda güvenliği amacıyla oluşturulan spesifikasyonların, ilgili yasal gerekliliklerin olmadığı durumlarda, bilimsel bilgilere dayandırılması gerektiği vurgulanmıştır.
• “Ürün Etiketleme ve Basılı Malzemeler” bölümünde önemli bir değişiklik bulunmamaktadır.
• “Gıda Savunması” bölümünde ISO 22002-100:2025 madde 16.2’ye atıf yapıldığını görmekteyiz. Gıda Savunma Tehdit Değerlendirmesinin ve Gıda Savunma Planı’nın, uygun bilgi ve yetkinliğe sahip kişiler tarafında oluşturulması ve sürdürülmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Planın uygulanması, kapsamı, FSMS tarafından desteklenmesi ve güncel tutulması, kısaltılıp bir alt madde altında toplanmıştır.
• Gıda Sahtekârlığını Azaltma” bölümünde ISO 22002-100:2025 madde 16.3’e atıf yapıldığını görmekteyiz. Gıda Sahtekârlığı Zafiyet Değerlendirmesinin ve Gıda Sahtekârlığı Önleme Planı’nın, uygun bilgi ve yetkinliğe sahip kişiler tarafında oluşturulması ve sürdürülmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
• “Logo Kullanımı” bölümünde önemli bir değişiklik bulunmamaktadır.
• “Alerjen Yönetimi” bölümünde önemli bir değişiklik bulunmamaktadır.
• “Çevresel İzleme” bölümünde önemli bir değişiklik bulunmamaktadır.
• “Gıda Güvenliği ve Kalite Kültürü” bölümünde temel bir değişiklik olmamakla birlikte, pozitif bir gıda güvenliği ve kalite kültürünün sürdürülmesi için gerekli kaynakların sağlanması konusuna vurgu yapılmıştır. Bölümün yeni “c” maddesine, “Tüm personelin gıdanın üretimi ve güvenli şekilde ele alınmasına yönelik gösterilebilir bir taahhüdü mevcut olmalıdır” ifadesi eklenmiştir. Tüm personelin gıda güvenliği ve kalite kültürüne desteğini beyan etmiş olması beklenmektedir.
• Kalite Kontrol” bölümünde değişiklik olmamıştır.
• “Taşıma ve Depolama” bölümünde ISO 22002-100:2025 madde 11.1’e atıf yapıldığını görmekteyiz. Ek olarak önemli bir değişiklik bulunmamaktadır.
• “Çapraz Bulaşmayı Önlemeye Yönelik Önlemler ve Tehlike Kontrolü” bölümünde ISO 22002-100:2025 madde 12’ye atıf yapıldığını görmekteyiz. Ek olarak önemli bir değişiklik bulunmamaktadır.
• “ÖKP Doğrulaması” bölümünde, ilgili ek maddeden, BIII, C, D, I, K kategorilerinin yanısıra, E (Catering ve Gıda Hizmetler) ve FI (Ticaret, Perakende , Toptan ve E Ticaret) kategorilerinin de sorumlu olduğu, başlıkta vurgulanmıştır.
• “Ürün Tasarımı ve Geliştirme” bölümünde, birincil ambalaj/ambalaj malzemesi tasarlayan kuruluşlar için ek madde düzenlenmiştir. İlgili firmaların tasarımlarında, uygun olduğu durumlarda, gıda zincirinin tüm aşamalarında gıdaları etkin olarak koruyabilmeleri, ürünün raf ömrünü uzatabilmesi, gıda kaybı ve israfı en aza indirebilmesi ve gıdanın saklama/hazırlama konularında tüketiciye bilgi verebilmesi konularını göz önünde bulundurması beklenmektedir.
• D Kategorisi ile ilişkili olan “Sağlık Durumu” bölümü, ek gerekliliklerden kaldırılmıştır.
• C0 kategorisi için “İzlenebilirlik” bölümü ilk kez ek gereklilikler bölümüne 14. Madde olarak eklenmiştir. ISO 22000:2018 madde 8.3’e ek olarak, karkasların tüm yenilebilir kısımlarının izlenebilirliğinin sağlanmasını beklenmektedir.
• “Ekipman Yönetimi” bölümünde değişiklik olmamıştır.
• “Gıda Kaybı ve İsrafı” bölümünde, gıda kaybı ve israfını azaltmaya yönelik çalışmalarda, amaçların belirlenmesini, zaman çizelgelerine dayandırılmış açık ve ölçülebilir hedeflerin tanımlanması beklenmektedir.
• “İletişim Gereksinimleri” bölümünde değişiklik olmamıştır.
• “Birden Çok Tesis Sertifikası Olan Kuruluşlara İlişkin Gereksinimler” bölümünde sorumlu kategorilere BIII kategorisi de eklenmiştir. Bölüm içerisinde yeni ISO 22002 serisine vurgu yapılmıştır.

Derleyen: Cem PUSAT