Yumurta Pazarlama Standartları ile ilgili olarak (AB) 1308/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konseyi Tüzüğü’nün uygulamasına dair kuralları ortaya koyan, 17.08.2023 tarihli ve (AB) 2023/2466 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü dikkate alınarak, Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmış olan tebliğde aşağıdaki değişiklikler dikkat çekmektedir:

1. Tanımlar (Madde 4/1)

• m) Yumurta ürünleri tanımı değiştirilmiş; yeni hâli:

  “m) Yumurta ürünleri: Yumurtanın veya yumurta bileşenlerinin veya yumurta karışımlarının işlenmesinden veya bu işlenmiş ürünlerin daha ileri düzeyde işlenmesinden elde edilen işlenmiş ürünler.”

• Aynı fıkraya o) Hava boşluğu tanımı eklenmiştir; yeni tanım:

  “o) Hava boşluğu: Yumurtanın küt tarafında, kabuk altındaki iç ve dış zarların arasındaki hava boşluğunu.”

2. B Sınıfı Yumurtalar

• Daha önce “gıda sanayiinde kullanılır.” denilen ifade, şu şekilde değiştirilmiştir:

  “B sınıfı yumurta gıda sanayiine gönderilir ve kullanılır.”

3. Kabuk Üzerindeki Damgalama – Yetiştirme Metodu Kodu “1”

• Free range (açık dolaşıma erişim) yetiştiricilik ifadesi,

  “açık dolaşım alanına erişim (free range) yetiştiricilik için”
  şeklinde güncellenmiştir.

4. A Sınıfı Yumurtaların Etiketlenmesi

• Son tüketim tarihi yerine tavsiye edilen tüketim tarihi yazılacaktır.

• Yumurtaların, yumurtlama tarihinden itibaren en fazla 28 gün içinde son tüketiciye ulaştırılması gereklidir; bu süreden sonra arz amaçlı piyasada bulundurulamaz.

• Belirtilen süreden fazla olamaz:

  “Tavsiye edilen tüketim tarihi 28 günden fazla olamaz.”

5. Ekstra Taze A Sınıfı Yumurtalar

• Ekstra taze olarak sunulan A sınıfı yumurtalar, yumurtlamadan sonraki 4 gün içinde sınıflandırılmalı, işaretlenmeli ve paketlenmelidir.

6. İşaretlenmeyen A Sınıfı Yumurtalar

• Yumurtlamadan sonraki 10 gün içinde işaretlenmeyen A sınıfı yumurtalar, otomatik olarak B sınıfı yumurta olarak değerlendirilir.

7. Ek-4 – Kalite Kusurlu Yumurta Oranları
Tebliğ’in Ek-4’ünün 1’inci maddesinin (a) ve (b) bentlerinde yer alan hükümler şu şekilde yenilenmiştir:

• a) Paketleme tesisinden sevk öncesi kalite kusurlu yumurta oranı % 5

• b) Pazarlama ve satışın diğer aşamalarında kalite kusurlu yumurta oranı % 7

8. Geçiş Süresi ve Uyum Zorunluluğu

• Tebliğ’in yayım tarihinden önce faaliyet gösteren gıda işletmecileri, 31.12.2025 tarihine kadar yeni değişikliklere uyum sağlamak zorundadır.

🔹 Resmî Gazete’de yayımlanan orijinal metne aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz:

https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/07/20250718-5.htm

Dünya çapında popüler olan bu içecek, boyutları, ağırlıkları, şekilleri, malzeme özellikleri, rengi, dokusu vb. açısından farklılık gösteren çok çeşitli farklı kaplardan tüketilmektedir. Ayrıca, belirli pazarlarda ve belirli zamanlarda kahve tüketimiyle ilgili alışılmadık ritüeller de olmuştur. Böyle bir örnek, hiç şüphesiz hem içeceği soğutmaya hem de belki de tatma deneyimine , koku alma katkısını vurgulamaya veya kesinlikle değiştirmeye yardımcı olan, fincandan tabağa kahve dökme ve oradan içme şeklindeki tarihi Fin yaklaşımından gelir.

Bugün çok az uygulanmasına rağmen, böyle bir uygulamanın oldukça yaygın olduğu bir zamanı hatırlayan birkaç yaşlı Finli kesinlikle vardır.

Peki fincanlar neden tadım deneyimini etkiler?

Kabın içeriğin tadı ve aroması üzerindeki etkisi, her ikisi de potansiyel olarak önemli olan potansiyel fiziko-kimyasal ve psikolojik etkiler olarak ayrılabilir. Fizikçiler ve kimyagerler, sıvının yüzey alanını en üst düzeye çıkarırken materyalin kenarındaki açıklığı azaltmanın, mümkün olduğu kadar çok uçucu bakımından zengin havayı kabın içinde tutmaya çalışmak için  çok önemli olduğunu vurguluyorlar. Aslında, bir dizi çalışmada, daha yüksek aroma yoğunluğu derecelendirmelerinin ‘maksimum çap/açma çapı’ oranının (D-oran) en yüksek olduğu servis bardakları ile pozitif korelasyon gösterdiği gösterilmiştir. Öte yandan, haznenin açıklığı çok daralırsa, tadım yapanın burnu, dudakları haznenin kenarında tadım yaparken artık bardağa sığmayacağı gerçeğini vurgulamak da önemlidir. Bu, aynı anda tatma sırasında kokuyu ortonazal olarak çekmeyi imkansız değilse bile açıkça zorlaştıracaktır. Fakat kahve gibi sıcak bir içeceğin yüzeyinden çıkan aromatik uçucuların nasıl tutulacağıyla ilgili zorluklar diğer içeceklere göre daha fazla olabilmektedir. Pratikte, sıcak bir içecek durumunda aroma moleküllerinin artan uçuculuğu, kabın şekli ne olursa olsun, muhtemelen onları içme kabının üst boşluğunda tutmayı çok daha zor hale getirecektir. Öte yandan, bir cappuccinoya veya espressodaki kremaya köpüklü bir süt tabakasının eklenmesi, uçucu maddelerin sıvının yüzeyinden salınmasını engelleyebilir, uçucu aromatik bileşikleri kabartılmış baloncuklarda yakalar ve böylece potansiyel olarak o anda tüketimdeki deneyimini geliştirebilir. İlk önce o içeceğin tadının neye benzeyeceği ve deneyimden hoşlanmayı bekleyip beklemediğimiz (ve ne kadar) hakkında bir tahminde bulunmadan nadiren bir şey tattığımızı not etmek önemlidir. Bu beklentiler, daha sonra içeceğin kendisini değerlendirmeye geldiğimizde tatma deneyimini belirler. Tatma deneyimi beklentimize yakınsa, beklentilerimizin dünyasında yaşamaya eğilimliyiz demektir. Bununla birlikte, tadım deneyimi beklentiden çok uzaksa, o zaman beklentilerin olumsuz bir şekilde doğrulanmama tepkisini yaşayabiliriz. Bununla birlikte, bir içeceğin tadı/aroması ve kalitesi ile ilgili beklentilerimiz, hem bilinçli hem de bilinçsiz olarak bir dizi başka duyusal ipucu tarafından da belirlenir. Bu ipuçları, renkten veya fincandan, içtiğimiz ortama kadar her şeyi içerir, kahvenin markasından bahsetmeye bile gerek yok. Aslında, arka planda çalan müziğin türü ve ses özellikleri gibi, kahve makinesinin sesinin bile insanların kahveden beklentilerini belirlemeye yardımcı olduğuna dair yorumlar yapılmıştır.

Tadıma dair psikolojik kavramlardan biri ‘duyum aktarımı’dır.

Araştırmacılara göre, bir uyaran hakkında düşündüklerimiz veya hissettiklerimiz, en azından kısmen, bir başkası hakkında düşündüklerimize aktarılabilir. Bu nedenle, içtiğimiz fincanı beğenirsek veya yüksek kaliteli olduğunu hissedersek, bu nitelikler, bizden onu derecelendirmemiz istendiğinde kahve hakkında ne düşündüğümüzü etkileyebilir. İçme kabı tarafından belirlenen beklentiler açısından yapılan bir çevrimiçi çalışma, görsel olarak gösterilen çeşitli farklı kahve fincanı şekillerinin, katılan tüketicilerin zihninde oldukça farklı beklentilerle ilişkilendirildiğini göstermiş.

Başlangıçta, kahvenin arzu edilen tadının, tat alma, koku alma ve oral-somatosensoriyel bileşenler dahil olmak üzere çoklu ipuçlarının entegrasyonundan kaynaklandığını not etmek önemlidir. Koku alma ipuçlarının, özellikle retronazal koku almanın, insanların genellikle zevkli tat olarak kabul ettiği şeylerin çoğuna katkıda bulunduğu öne sürülmüştür. Anekdot olarak, kahve aromasının genellikle tadından daha zevkli olarak değerlendirildiği gözlemlenmiştir. Yani, ortonazal koku alma, toplam deneyimde kilit bir unsur gibi görünmektedir. Ortamdaki kahve kokusunun da tüketici davranışı üzerinde gözle görülür bir etki yaptığı bildirilmiştir. O halde, son yıllarda bir dizi şirketin kahve fincanı kapaklarının tasarımını değiştirerek kahve aromasının kullanılabilirliğini iyileştirmek için çalışıyor olması şaşırtıcı değil. Örneğin, bu, kapağın ortasına aroma delikleri eklemekten, yüzey profilini biraz üst boşluk sağlayacak şekilde değiştirmeye kadar uzanıyor. Ayrıca, bu algısal olarak karmaşık koku alma deneyiminin, örneğin şekil ve ses yazışmaları alanında, özellikle modlar arası çağrışımlar açısından zengin bir alanı temsil ettiği ortaya çıktı. Bu, şaşırtıcı görünse de insanların çoğunluğunun belirli kokuları belirli geometrik şekiller veya ses sınıflarıyla eşleştireceği veya ilişkilendireceği anlamına gelir. Örneğin kahvedeki tatlı notalar daha yuvarlak şekillerle ilişkilendirilirken, acı notalar daha çok açısallıkla ilişkilendirilir.

Çeşitli araştırmalar, fincan renginin insanların beklentilerini ve ardından süt bazlı kahve içecekleri deneyimlerini etkilediğini göstermiştir. Örneğin, kafe latte durumunda fincanın renginin önemli olduğunu bildirmiştir.

Avustralya’da yapılan bir çalışma, sıcak sütlü bir kahve içeceğinin (kafe latte), beyaz seramik bir kupada servis edildiğinde, şeffaf cam bir beher veya mavi bir kupadan daha yoğun bir tada sahip olarak derecelendirildiğini gösteriyor.

İkinci bir deneyde, sıcak içeceğin servis edilmesi beyaz lastik kılıflı şeffaf bir bardak, aynı içeceğin şeffaf bir bardakta veya bunun yerine mavi kollu bir bardakta servis edildiği duruma göre daha az tatlı olarak derecelendirilmesine yol açtığı gözlenmiştir.

Bugüne kadar, tat alma üzerindeki bu tür renk temelli etkiler için iki olası açıklama öne sürülmüştür.

Bir açıklamaya göre, renk, modlar arası yazışmalara dayalı olarak beklentileri belirler/belirli tat/lezzet özelliklerini belirler. Buna karşılık, ikinci bir açıklamaya göre, renk (örneğin bir kahve fincanının rengi), renk kontrastı yoluyla içeceğin görsel görünüm özelliklerini değiştirerek içeceğin tadını etkileyebilir.

Kahve şu anda her boyutta, şekilde ve renkte olan kaplarda servis edilirken, fincanın optimize edilmesi (tadımcının çoklu duyusal tatma deneyiminden aldığı zevki en üst düzeye çıkarmak açısından) üzerinde çok az düşünülmüş görünmektedir. Fakat yapılan tüm bu deneyler göz önüne alındığında aslında kahve kabının şeklinin, renginin, tekstürünün vb. özelliklerinin tüketici algısında çok önemli etkileri bulunuyor. Bu sebeple ilerleyen zamanlarda bu konuya yönelik yapılacak araştırmaların artması beklenirken, bu araştırmalar sayesinde kahve ve kahve fincanı üreticisi firmalar tarafından kahve tüketicilerinin koku-aroma algılarına yönelik optimize edilmiş kahve fincanı tasarımlarının üretilmesi çok olası görülüyor.

Gıda standardında olduğu gibi gıda kalite ve güvenliği kültürünün oluşturulması, Hijyen kategorilerinin kaldırılması, habersiz yapılan denetimler, düzeltici önleyici faaliyetler, BRCGS Packaging Materials  Versiyon 6’ nın temel değişikliklerinden. Ambalaj standardı revizyonu ile, çevreye yayılan plastik granül, pellet ve tozların kontrol altında tutulması ve ürün kalitesi ile ilgili gereklilikler tanımlandı.

Çok kısaca değişikliklere göz atalım.

• Hijyen kategorisi kaldırıldı. Hijyen seviyesi gereksinimlerinin risk analizine dayandırılarak belirlenmesi bekleniyor.
• Habersiz denetimler ile ilgili değişiklik kapsamında, bölünerek uygulanan habersiz denetim yapısı değişti. Gıda standardı ile aynı paralel uygulama şekline getirildi.
• Düzeltici önleyici faaliyet  beklentileri , bir madde altında toplanarak yine gıda standardına paralel hale getirildiğini ve Fundamental olarak ele alındığını görüyoruz.
• Ürün kalitesine vurgu konusuna gelince, ver. 6, ürün kalitesine daha fazla vurgu yapıyor. Güvenlik ve kalite terimleri ve gereklilikleri,  açıkça ayırt etmektedir.
• Gıda güvenliği ve kalite kültürü geliştirilmesi ile ilgili de madde ilave edilerek, yine gıda standardına yakın bir yapı oluşturulmuştur.
• Hammaddelerin elleçlenmesi ile ilgili, hammaddelerin bir şekilde toprak ve suya karışmasının engellenmesi tanımlanmıştır.

https://www.brcgs.com/brcgs/packaging/packaging-materials-issue-6/

BRC IoP v6 Ambalaj ve Ambalaj Malzemeleri Küresel Standart Eğitimi