Tedarikçi denetimi, kalite yönetim sistemlerinin, gıda güvenliği uygulamalarının ve mevzuata uyum süreçlerinin etkinliğini değerlendirmek için kullanılan en önemli araçlardan biridir. Ancak bazı durumlarda denetimler başarısız tedarikçi denetimi ile sonuçlanabilir. Bu tür denetimler, doğru yönetilmediğinde operasyonel risklere ve tedarik zinciri aksamalarına yol açabilir.

Başarısız bir tedarikçi denetiminin etkilerini azaltmak; düzeltici faaliyet yönetimi, tedarikçi performans iyileştirme ve sürekli izleme süreçlerinin bütüncül şekilde ele alınmasını gerektirir.

• Denetim Bulgularının Değerlendirilmesi, Uygunsuzluk Analizi ve Risk Yönetimi

Başarısız bir tedarikçi denetimi sonrasında ilk adım, denetim bulgularının detaylı şekilde analiz edilmesidir. Tespit edilen uygunsuzluklar, kök neden analizi yapılarak değerlendirilmelidir. Bulgular; ürün kalitesi, gıda güvenliği, yasal mevzuata uyum ve operasyonel riskler açısından önceliklendirilmelidir. Bu aşama, etkin bir risk bazlı denetim yaklaşımı için kritik öneme sahiptir.

Açık ve Etkili Tedarikçi İletişimi

Denetim sonrası süreçte tedarikçi iletişimi, sürecin başarısını doğrudan etkiler. Denetim bulgularının şeffaf şekilde paylaşılması, tedarikçinin sürece aktif katılımını sağlar. Açık iletişim sayesinde, düzeltici eylem planı daha uygulanabilir ve sürdürülebilir hale gelir.

Düzeltici Eylem Planı Oluşturulması, Süreç İyileştirme

Belirlenen uygunsuzlukların giderilmesi için tedarikçi ile birlikte kapsamlı bir Düzeltici Eylem Planı hazırlanmalıdır. Bu plan;

• Düzeltici ve önleyici faaliyetleri
• Sorumlu kişi ve birimleri
• Uygulama sürelerini
• Ölçülebilir performans kriterlerini içermelidir. Etkin bir Süreç iyileştirme yönetimi, tekrar eden uygunsuzlukların önüne geçilmesini sağlar.

Düzeltici Faaliyetlerin Uygulanması ve Takibi

Hazırlanan düzeltici faaliyet planı, belirlenen zaman çizelgesi doğrultusunda uygulanmalıdır. Uygulama sürecinde ilerleme düzenli olarak izlenmeli, gerekli durumlarda tedarikçiye teknik destek sağlanmalıdır. Bu aşama, tedarikçi kalite yönetimi açısından kritik bir kontrol noktasıdır.

Sürekli İzleme, Doğrulama ve Takip Denetimleri

Düzeltici faaliyetlerin etkinliği, takip denetimi, doküman incelemeleri ve saha kontrolleri ile doğrulanmalıdır. Sürekli izleme, kalite güvence sistemlerinin sürdürülebilirliğini destekler ve tedarikçi performansının uzun vadede korunmasını sağlar.

Tedarikçi Geliştirme ve Eğitim Desteği

Başarısız bir tedarikçi denetimi, aynı zamanda bir tedarikçi geliştirme fırsatıdır. Eğitim programları, rehber dokümanlar ve sektör standartları (ISO 9001, ISO 22000, FSSC 22000, BRCGS vb.) doğrultusunda sağlanan destekler, tedarikçi yetkinliğini artırır. Bu yaklaşım, sürdürülebilir tedarik zinciri yönetimi için önemli bir yatırımdır.

Yeniden Değerlendirme ve Yeniden Denetim Süreci

Düzeltici faaliyetler tamamlandıktan sonra tedarikçi, yeniden denetim sürecine tabi tutulmalıdır. Bu değerlendirme; kalite standartlarına uyum, yasal gereklilikler ve sözleşmesel yükümlülükler açısından yapılmalıdır. Başarılı bir yeniden denetim, tedarikçi onay sürecinin devamlılığını sağlar.

Etkin Tedarikçi İlişkileri Yönetimi

Uzun vadeli başarı için tedarikçi ilişkileri yönetimi, düzenli iletişim ve performans değerlendirmeleri ile desteklenmelidir. Sağlanan iyileştirmelerin takdir edilmesi, tedarikçilerin kalite ve uyum motivasyonunu artırır.

Sonuç

Başarısız tedarikçi denetimi, doğru strateji ve etkin yönetim ile bir risk olmaktan çıkarak güçlü bir sürekli iyileştirme aracına dönüşebilir. Sistematik denetim yaklaşımı, etkili risk yönetimi ve tedarikçi geliştirme odaklı bakış açısı sayesinde kalite, gıda güvenliği ve mevzuata uyum sürdürülebilir hale gelir.

Detaylı bilgi için info@karmalt.com 

Gıda etiketleri, tüketicilerin satın aldıkları ürünler hakkında doğru, açık ve yeterli bilgiye ulaşmasını sağlayan en temel araçlardan biridir. Etiketleme uygulamalarının hukuki bir zemine oturtulması; yalnızca tüketici sağlığının korunması açısından değil, aynı zamanda adil ticaretin sağlanması ve güvenilir üretimin desteklenmesi bakımından da kritik bir öneme sahiptir. Bu nedenle gıda etiketleme, Türkiye’de ve uluslararası alanda kapsamlı yasal düzenlemelere tabi tutulmuştur. Aynı zamanda her bir gıda etiketi, gıda işletmecileri açısından resmi ve bağlayıcı bir belge niteliği taşımaktadır.

Gıda etiketlemenin amacı ve temel ilkeler

Gıda mevzuatı açısından etiketlemenin temel amaçları; tüketicinin yanıltılmasının önlenmesi, gıdanın içeriğine ilişkin bilgilerin açık ve doğru şekilde sunulması, alerjenlerin ve besin değerlerinin şeffaf biçimde belirtilmesi ve ticaretin standartlaştırılarak eşit rekabet koşullarının sağlanmasıdır.

Bu kapsamda etiketlerin; açık, kolay anlaşılır, silinmeyecek şekilde hazırlanması ve hiçbir şekilde tüketiciyi yanıltıcı nitelik taşımaması evrensel bir ilke olarak kabul edilmektedir. Etiketleme yalnızca yasal bir zorunluluk değil, aynı zamanda tüketiciyle kurulan güven ilişkisinin de temel unsurlarından biridir.

Türkiye’de gıda etiketleme mevzuatı

Türkiye’de gıda etiketlemesine ilişkin yasal çerçeve, başta 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu olmak üzere çeşitli ikincil mevzuat düzenlemeleriyle belirlenmiştir.

5996 sayılı Kanun; gıdanın üretiminden piyasaya arzına kadar tüm aşamaları kapsayarak etiketleme konusunda genel ilkeleri ortaya koymaktadır. Kanun uyarınca; gıdanın şekli, görünümü, ambalajı, kullanılan ambalaj malzemesi, tasarlanma ve sergilenme biçimi ile her türlü yazılı ve görsel iletişim yoluyla sunulan bilgilerin tüketiciyi yanıltıcı nitelikte olması yasaklanmıştır. Ayrıca etiketlemenin izlenebilirliği sağlayacak şekilde yapılması zorunlu tutulmuştur.

Etiketlemeye ilişkin en detaylı düzenleme ise Türk Gıda Kodeksi Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği ile yapılmıştır. Bu yönetmelik kapsamında yayımlanan kılavuzlara uyum da ayrıca zorunludur. Yönetmelik uyarınca, etiketlerde asgari olarak aşağıdaki bilgilerin yer alması gerekmektedir:

• Gıdanın adı
• İçindekiler listesi
• Alerjen bileşenler
• Gerekmesi hâlinde bileşen miktarları
• Net miktar
• Son tüketim tarihi veya tavsiye edilen tüketim tarihi
• Muhafaza ve/veya kullanım koşulları
• Gıda işletmecisi veya ithalatçı bilgileri
• İşletme kayıt veya tanımlama işareti
• Gerekmesi durumunda kullanım talimatı
• Beslenme bildirimi
• Menşe ülke
• Parti numarası
• Hacmen %1,2’den fazla alkol içeren içeceklerde gerçek alkol derecesi

Bunun yanı sıra etiketlerde yanıltıcı görsellerin kullanılması, gerçeği yansıtmayan beslenme veya sağlık beyanlarına yer verilmesi ve tüketiciyi yanlış yönlendirebilecek ifadeler kullanılması yasaktır. Ürünün ticari markası ve pazarlama dili de mevzuata uygun olmak zorundadır .

İşletmelerin sorumlulukları ve uyum gerekliliği

Gıda işletmecileri ve ithalatçılar, etiketleme mevzuatına tam uyumdan doğrudan sorumludur. Etiket bilgilerinin mevzuata uygun düzenlenmesi, ürün içeriği ile etiket beyanının birebir örtüşmesi ve alerjen uyarılarının eksiksiz yapılması bu sorumluluğun temel unsurlarıdır.

Örneğin; “gluten” veya “sert kabuklu meyve” gibi genel ifadelerle alerjen bildirimi yapılması yeterli kabul edilmemekte, ilgili bileşenlerin mevzuata uygun şekilde açıkça belirtilmesi gerekmektedir. Ayrıca güncel mevzuatın düzenli olarak takip edilmesi, değişikliklerin zamanında uygulanması ve etiketleme süreçlerinin gıda güvenliği yönetim sistemleriyle uyumlu şekilde yürütülmesi büyük önem taşımaktadır.

Uzmanlık gerektiren bir alan: etiketleme süreçlerinde profesyonel yaklaşım

Gıda etiketleme; kapsamlı mevzuat bilgisi, sektörel deneyim ve düzenleyici otoritelerin beklentilerine hâkimiyet gerektiren bir uzmanlık alanıdır. Bu nedenle işletmelerin profesyonel danışmanlık alması veya alanında uzman personel istihdam etmesi; hem yasal risklerin en aza indirilmesi hem de marka itibarının korunması açısından kritik bir rol oynamaktadır.

Yanlış veya eksik etiketleme; ürün geri çağırmalarına, yüksek idari para cezalarına, ihracat süreçlerinde kayıplara ve kamuoyunda güven erozyonuna yol açabilmektedir. Uzman danışmanlık desteği; mevzuat değişikliklerinin zamanında takip edilmesi, teknik ifadelerin doğru kullanılması, beslenme ve sağlık beyanlarının hatasız hazırlanması, ithalat süreçlerinde mevzuata uyumun sağlanması ve resmi denetimlerin sorunsuz şekilde yürütülmesi gibi pek çok alanda işletmelere stratejik avantaj sunmaktadır.

Sonuç

Mevzuata aykırı etiketleme uygulamaları; ürün toplatma, idari para cezaları ve ticari faaliyetlerin durdurulması gibi ciddi yaptırımlarla sonuçlanabilmektedir. Bu nedenle gıda etiketleme, yalnızca bir bilgilendirme aracı olarak değil; tüketici sağlığını, ticari dürüstlüğü ve gıda güvenliğini koruyan temel bir hukuki yükümlülük olarak ele alınmalıdır.
Türkiye’deki gıda etiketleme düzenlemeleri, uluslararası standartlarla büyük ölçüde uyumlu olup şeffaflık ve doğruluk ilkelerini esas almaktadır. İşletmeler açısından mevzuata uygun etiketleme yapmak; yasal bir zorunluluğun ötesinde, markanın güvenilir ve profesyonel bir üretici olarak konumlanmasına katkı sağlayan stratejik bir adımdır. Önümüzdeki sürecin etkin şekilde değerlendirilmesi, olası risklerin önüne geçmek açısından her zamankinden daha büyük önem taşımaktadır.

•  Daha fazla bilgi için: +90 216 906 00 40
• info@karmalt.com

16 Kasım 2025 tarihli ve 33079 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik ile; Türk Gıda Kodeksi Pestisitlerin Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliği’nin Ek-1 Bölüm B’sinde yer alan 243020 numaralı Karalahana grubundaki 0243020-008 kod numaralı Büyük turp yaprakları satırı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Ayrıca aynı ekin aynı bölümünde yer alan 251060 numaralı Roka grubuna, 0251060-001 kod numaralı satırdan sonra gelmek üzere 0251060-002 kod numaralı Küçük turp yapraklarına ilişkin aşağıdaki satır eklenmiştir.

0243020-008-Büyük turp yaprakları-Raphanus sativus var. longipinnatus ve var. niger

0251060-002-Küçük turp yaprakları-Raphanus sativus var. radicula

Aynı Yönetmeliğin Ek-2’si ve Ek-4’ü de değiştirilmiştir.

Yönetmeliğe aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz.

Link: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/11/20251116-1.htm

ISO (International Organization for Standardization) tarafından yayımlanan ISO 22002 serisi, Ön Koşul (Gereksinim) Programları (PRP) için gereklilikleri tanımlayan bir dizi standardın genel adıdır. ISO 22002 serisini, özellikle FSSC 22000 veya ISO 22000 sertifikasyon programına dâhil olan kuruluşların, ürün güvenliği için gerekli olan temel şartları belirlemesine ve hijyenik ortamı sağlamasına yardımcı olmak amacıyla oluşturulmuş, pratik bir kılavuz olarak tanımlayabiliriz. Yukarıda belirtilen sertifikasyona programlarına dahil olan kuruluşların, ISO 22002 serisi içerisinde, kendi kapsamlarına karşılık gelen alt gerekliliklere (ISO 22002-1, ISO 22002-2 vb.) uyması beklenmektedir (gereksinimlere ilişkin istisnalar, istisnanın gıda güvenliğini olumsuz etkilemediğini kanıtlayacak bilgilerin sağlanması durumunda kabul edilmektedir). Bu gerekliliklerin, diğer sertifikasyon programlarına sahip olan kuruluşlar için de, ilgili sertifikasyon programının temel gereklilikleriyle çelişmediği sürece, bir rehber olarak kullanılması mümkündür.

Son dönemde yapılan değişiklikle, ISO 22002 koduyla, serinin çatı dokümanı olarak adlandırabileceğimiz ISO 22002-100 standardı yayımlanmıştır. ISO 22002-100 standardı ile aynı dönemde, ISO 22002-1:2025, ISO 22002-2:2025, ISO 22002-4:2025, 22002-5:2025, 22002-6:2025, 22002-7:2025 (yeni) standartları da revize edilmiştir (ISO 22002-3:2011 devam etmektedir).

Tüm bu yayınlarda, daha önce ISO/TS 22002-X olarak yayımlanan formattan vazgeçilip sadece “ISO” kodu kullanılarak, yapının teknik şartname statüsünden çıkarılarak, doğrudan standart statüsüne geçmesi sağlanmıştır. TS (Teknik Şartname) koduyla yayımlanan metinler de değerli olmalarına rağmen, genelde “gözlem” ve “geliştirme” aşamasında olan yapılar olarak algılanmaktadır. Yapılan bu revizyonla dokümantasyona daha fazla yetki, küresel tanınırlık ve teknik olgunluk kazandırılmıştır.

Son değişiklikle birlikte, temel bir standart (ISO 22002-100) ve tamamlayıcı sektörel standartlara (ISO 22002-1, ISO 22002-2 vb.) sahip bir yapı oluşmuştur. Yeni yapı, gıda, yem ve ambalaj zincirindeki tüm halkalara uygulanabilir PPR’lerin, genel gereksinimlerini içeren temel standart olarak hizmet verecektir. Kuruluşların temel önceliği, ISO 22002-100:2025 standardının gerekliliklerine uyum göstermek ve kapsamlarıyla uyumlu (ISO 22002-1, ISO 22002-2 vb.) alt gereklilikleri de standardın tamamlayıcısı olarak eklemek olacaktır.

Örnek olarak; ISO 22002-1:2025 versiyonu, “4.2 Çevre” maddesinde,“ ISO 22002-100 gereklilikleri geçerli olacaktır” ifadesi yer almakta ve ek bir gereklilik tanımlanmamaktadır. (Sektörel standartlardaki temel değişikliklerle ilgili bilgilere, sonraki yazılarımızda yer verilecektir)

ISO 22002-100 standardı ile birlikte, serinin gıda zinciri içerisinde yer alan kuruluşlar için oluşturduğu alt gerekliliklerde (ISO 22002-1, ISO 22002-2 vb.) tanımlanan ortak taleplerin, tek çatı altında topladığını görmekteyiz. Bu temel yapı, sektörlere özel alt gerekliliklerdeki tekrarları ortadan kaldırarak, PRP’leri birleştirmeyi ve standartlaştırmayı amaçlamaktadır. ISO 22002-100 standardıyla, özellikle faaliyet yapıları gereği birden fazla kapsama sahip belgelendirme yapısı olan kuruluşlarda, her kapsam için tanımlanmış alt gerekliliklerin sisteme entegre edilmesinde ortaya çıkması muhtemel karışıklıkların ve gereksiz tekrarların önlenmesi amaçlanmıştır.

Bu yeni yapının gerekliliği ve gıda güvenliği anlamında efektif pozitif sonuçlar almaya katkı sağlayıp sağlamadığı sektördeki profesyoneller tarafından tartışılsa da, açıklamalarımızın, ortaya çıkan bu durumun kuruluşlar tarafından doğru anlaşılmasına ve sistemlerine etkin bir şekilde entegre edilebilmesine yardımcı olacağını umar, çalışmalarınızda kolaylıklar dileriz.

Hazırlayan : Cem Pusat 

Bugün Resmî Gazete’de yayımlanan değişikliklerle Türk Gıda Kodeksi Krema ve Kaymak Tebliği (2025/18) güncellendi. 

Öne çıkan düzenlemeler:

• Afyon Kaymağı tanımdan çıkarıldı. Coğrafi işaretli kaymaklar, tescilinde yer alan özelliklerine göre piyasaya arz edilecek.
• Yeni tanımlar: Asitlendirilmiş krema, sürülebilir krema vb.
• Krema sınıfları:
  • 18>süt yağı≥10→ Az yağlı krema
  • 45>süt yağı≥18→ %… süt yağlı krema
  • süt yağı≥ %45→ Tam yağlı krema

Çırpma/ köpük kremada en az %28(tam yağlı olanlarda en az %35), sürülebilir kremada en az %30 süt yağı şartı.

• Kaymak: En az %60 süt yağı içermeli, Aroma verici ve çeşni maddesi kullanılamaz.
• Yağ ve protein sınırlaması: Süt yağı dışında yağ, süt proteini dışında protein kullanılamaz.
• Etiketleme:
  • Ürün adı ve süt yağı oranı(tam yağlı, az yağlı, %..süt yağlı) temel görüş alanında yer almalı.
  • “Krema” ifadesi benzer amaçlar için üretilen bitkisel, vegan vb. ürünlerde kullanılamaz.
  • Çeşnili kremalarda çeşni adı ve miktarı belirtilmeli.
  • Enzim kullanılması durumunda bileşen listesinde veya bileşen listesinin altında kullanılan enzim belirtilecek.
  • Tek tür süt kullanılırsa türün adı/görseli kullanılabilir; farklı türler karıştırılırsa sadece yazı ile belirtilecek.
• Aroma vericiler: Süt ve süt ürünleri aroması veren aroma vericiler yasaklandı.
• Depolama: UHT ve krema tozu hariç tüm ürünler en fazla +4 °C’de taşınmalı ve depolanmalı.
• Uyum süresi: İşletmelerin 31 Aralık 2025’e kadar uyum sağlaması gerekiyor. Ancak bu tarihten önce üretilen ürünler raf ömrü sonuna kadar piyasada bulunabilecek.

📌 Detaylar için: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/08/20250823-2.htm

Tüketicilerin Cevap Aradığı Sıkça Sorulan Sorular

• Domates salçası etiketinde “katkısız” ve “doğal” ifadelerinin kullanılmasına izin veriliyor mu?

• Bal aromalı şurup neden yasaklandı?

• Palm yağı sağlığa zararlı mıdır?

Gıdalar Hakkında Doğru Bilinen Yanlışlar / Yanlış Bilinen Doğrulara İlişkin İddialar

• Köy yumurtası organiktir.

• Katkı maddesi kullanmazsak gıdalarımız daha sağlıklı olur.

• Kaya tuzu, rafine iyotlu tuza göre daha sağlıklıdır.

Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından Temmuz ayında yayımlanan “Gıda Okuryazarlığı El Kitabı”, Kodeks çalışmaları arasında dikkat çeken bir yayındır.

Projenin amacı, bireylerin sağlıklı, bilinçli ve sürdürülebilir beslenme alışkanlıkları edinmesi için ücretsiz ve erişilebilir dijital bilgi ile sorgulama araçları oluşturmak olarak açıklanmıştır. Eğitim etkinlikleri ve fikri çıktılar sayesinde tüketicilerin besin etiketlerini doğru okumaları, sağlıklı beslenme konusunda bilinçlenmeleri ve sosyal medyada yayılan yanlış beslenme bilgilerine karşı eleştirel düşünme becerisi kazanmaları hedeflenmektedir.

El kitabının yanı sıra proje çıktıları olarak ilerleyen süreçte; Eğitim Modülü, Web Sayfası ve Mobil Uygulama (Foodapp) tüketicilerin erişimine sunulacaktır.

Gıda okuryazarlığı ile tüketiciler olarak yalnızca ne yediğimizi bilmekle kalmayız; aynı zamanda gıdanın nasıl üretildiğini, işlendiğini, dağıtıldığını ve tüketim alışkanlıklarımızın çevresel, ekonomik, toplumsal ve küresel etkilerini de öğrenerek farkındalığımızı artırırız.

Kitapta, diğer ülkelerdeki gıda okuryazarlığı örneklerinde genellikle okullarda bu bilincin geliştirilmesine yönelik projeler bulunduğu, Türkiye’deki güncel çalışmalara dair de detaylı bilgilere yer verildiği görülmektedir.

El kitabının 3. bölümünde “Gıdalarda Etiketleme, Gıda Etiketlerini Doğru Okuma, Gıda Hileleri ve Gıda Etiket Hileleri” konuları oldukça dikkat çekicidir.
En renkli kısmını oluşturan 4. bölüm (36 sayfa) ise “Sık Sorulan Sorular” ve “Doğru Bilinen Yanlışlar / Yanlış Bilinen Doğrulara İlişkin İddialar” bölümleridir. Burada tüketicilerin pek çok sorusuna yanıt verilerek bilgi kirliliğinin önüne geçilmesi amaçlanmıştır. Bu bölümün hepimiz için dikkatle okunması oldukça faydalı olacaktır.

Kitaptaki en güzel cümlelerden biri şudur:
“Sağlıklı bir gelecek ve sürdürülebilir bir dünya için gıda okuryazarlığı tüm bireyler için öncelikli bir beceri olmalıdır.”

Projede emeği geçen tüm paydaşlara gönülden teşekkürler. Hepimize keyifli okumalar…

https://drive.google.com/file/d/1eLrvozqWLyD6M6lkWL1lRomLv_4uLl-P/view

Yumurta Pazarlama Standartları ile ilgili olarak (AB) 1308/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konseyi Tüzüğü’nün uygulamasına dair kuralları ortaya koyan, 17.08.2023 tarihli ve (AB) 2023/2466 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü dikkate alınarak, Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmış olan tebliğde aşağıdaki değişiklikler dikkat çekmektedir:

1. Tanımlar (Madde 4/1)

• m) Yumurta ürünleri tanımı değiştirilmiş; yeni hâli:

  “m) Yumurta ürünleri: Yumurtanın veya yumurta bileşenlerinin veya yumurta karışımlarının işlenmesinden veya bu işlenmiş ürünlerin daha ileri düzeyde işlenmesinden elde edilen işlenmiş ürünler.”

• Aynı fıkraya o) Hava boşluğu tanımı eklenmiştir; yeni tanım:

  “o) Hava boşluğu: Yumurtanın küt tarafında, kabuk altındaki iç ve dış zarların arasındaki hava boşluğunu.”

2. B Sınıfı Yumurtalar

• Daha önce “gıda sanayiinde kullanılır.” denilen ifade, şu şekilde değiştirilmiştir:

  “B sınıfı yumurta gıda sanayiine gönderilir ve kullanılır.”

3. Kabuk Üzerindeki Damgalama – Yetiştirme Metodu Kodu “1”

• Free range (açık dolaşıma erişim) yetiştiricilik ifadesi,

  “açık dolaşım alanına erişim (free range) yetiştiricilik için”
  şeklinde güncellenmiştir.

4. A Sınıfı Yumurtaların Etiketlenmesi

• Son tüketim tarihi yerine tavsiye edilen tüketim tarihi yazılacaktır.

• Yumurtaların, yumurtlama tarihinden itibaren en fazla 28 gün içinde son tüketiciye ulaştırılması gereklidir; bu süreden sonra arz amaçlı piyasada bulundurulamaz.

• Belirtilen süreden fazla olamaz:

  “Tavsiye edilen tüketim tarihi 28 günden fazla olamaz.”

5. Ekstra Taze A Sınıfı Yumurtalar

• Ekstra taze olarak sunulan A sınıfı yumurtalar, yumurtlamadan sonraki 4 gün içinde sınıflandırılmalı, işaretlenmeli ve paketlenmelidir.

6. İşaretlenmeyen A Sınıfı Yumurtalar

• Yumurtlamadan sonraki 10 gün içinde işaretlenmeyen A sınıfı yumurtalar, otomatik olarak B sınıfı yumurta olarak değerlendirilir.

7. Ek-4 – Kalite Kusurlu Yumurta Oranları
Tebliğ’in Ek-4’ünün 1’inci maddesinin (a) ve (b) bentlerinde yer alan hükümler şu şekilde yenilenmiştir:

• a) Paketleme tesisinden sevk öncesi kalite kusurlu yumurta oranı % 5

• b) Pazarlama ve satışın diğer aşamalarında kalite kusurlu yumurta oranı % 7

8. Geçiş Süresi ve Uyum Zorunluluğu

• Tebliğ’in yayım tarihinden önce faaliyet gösteren gıda işletmecileri, 31.12.2025 tarihine kadar yeni değişikliklere uyum sağlamak zorundadır.

🔹 Resmî Gazete’de yayımlanan orijinal metne aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz:

https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/07/20250718-5.htm

Türk Gıda Kodeksi Tereyağı ve Sadeyağ Tebliği (Tebliğ No:2025/9) 04 Nisan 2025 tarihli resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

İlgili tebliğ değişikliği ile birlikte, önceki tebliğde yer alan süt yağı esaslı sürülebilir ürün kavramı ve bu kavramın altında yer alan; 

Dörtte üç yağlı tereyağı, Yarım yağlı tereyağı, “%….” süt yağı esaslı sürülebilir ürün gibi tanımlarda mevzuattan kaldırılmıştır. Yanısıra çeşnili tereyağı karışımı ifadesi de tanımlardan çıkarılmıştır.

Yeni tebliğ ile birlikte; Tereyağı, çeşnili tereyağı, yayık tereyağı ve sadeyağ tanımlarda yer almaya devam etmiştir.

Ürün özelliklerine göre;

Tereyağı; Ağırlıkça en az %82 süt yağı, en fazla %2 yağsız süt kuru maddesi ve en fazla %16 su içeren ürünü ifade etmektedir.

Çeşnili ve/veya tuz ilave edilen tereyağı; ağırlıkça en az %80 süt yağı, en fazla %2 yağsız süt kuru maddesi ve en fazla %16 su içeren ürünleri ifade etmektedir.

• Daha önceki tebliğde çeşnili tereyağlarında min. %75 olarak belirlenmiş olan süt yağı oranının,  min.%80 olması zorunlu hale gelmiştir.
• Tereyağına tuz ilave edilmesi durumunda eskidende olduğu gibi tuz oranı ağırlıkça en fazla %2 yi geçemeyecektir. (Tuzdan gelen kuru madde miktarı, süt yağsız kuru madde miktarından ayrı değerlendirilir.)
• Çeşnili tereyağında taklit ve tağşişe sebebiyet verecek çeşni maddesi kullanılamaz.

Aroma vericilerin kullanım kısıtları;

• Sadeyağda ve çeşni maddesi bulunmayan tereyağında aroma vericiler kullanılmaz.
• Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerde; manda sütü aroması, yoğurt aroması gibi süt ve süt ürünleri aroma vericileri kullanılmaz.

Etiketleme kurallarına eklenen değişikliklerde, temel görüş alanında yer alması gerekecek bilgiler ön plana çıkmaktadır. Eskiden tereyağı tanımına sahip ürünlerde ürün adı ile birlikte kullanımına izin verilen ve piyasada yaygın kullanımı olan “geleneksel” ifadesinin etiketleme bölümünden çıkarılması da önemli bir değişikliktir. 

• Etiketlerde gıda adının, temel görüş alanındada yer alması zorunludur.(Etiketleme yönetmeliğine paralel bir bilgidir.)
• Tuz ilave edilmemiş tereyağında “tuz ilave edilmemiştir” ifadesinin etikette belirtilmesi zorunludur. Tuz ilave edilmiş tereyağının içerdiği tuz oranı, etiketin içindekiler bölümünde ağırlıkça yüzde “%…” olarak belirtilir. Ayrıca; “tuzlu” ya da “tuz ilave edilmiştir” ifadesinin etiketin temel görüş alanındabelirtilmesi zorunludur.
• Çeşnili tereyağında kullanılan çeşni maddesi ve miktarının gıda adı ile birlikte temel görüş alanında yer alması zorunludur.
• Tek bir hayvan türüne ait sütün veya kremanın kullanılması durumunda hayvan türünün adının etikette belirtilmesi zorunludur.
• Farklı hayvan türlerine ait sütlerin veya kremaların karıştırılarak kullanılması durumunda, sütün elde edildiği türlerin adlarının gıdanın adının yanında “inek, koyun, keçi ve manda sütlerinden/kremalarından üretilmiştir” gibi ifadelerle belirtilmesi zorunludur. Ancak bu ürünlerin etiketinde inek, koyun, keçi ve manda gibi türlere ait görsellere yer verilemez.
• Bu Tebliğ kapsamı dışında kalan ürünlerin etiketinde, reklam, tanıtım ve sunumunda bu Tebliğde yer alan ürün algısı oluşturacak tüketiciyi yanıltıcı ifade ve görseller kullanılamaz.

Taşıma, depolama ve son tüketiciye arz; Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin taşınması, depolanması ve son tüketiciye arz edilmesi sırasında sıcaklık, önceki tebliğde de olduğu gibi en yüksek 4°C’de olmak zorundadır.

Uyum için son tarih;

01.09.2025 olarak belirtilmiştir. İlgili tebliğe aşağıda yer alan resmi gazete linkinden ulaşabilirsiniz.

https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/04/20250404-1.htm